ΤΑΚΗΣ ΛΑΠΠΑΣ, ΣΥΝΟΜΙΛΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΗ ΔΟΞΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Α')

Ο Τάκης Λάππας είναι Έλληνας ιστορικός, συγγραφέας και λογοτέχνης.

Τάκης Λάππας (*)

Βιογραφία

Γεννήθηκε στη Λιβαδειά στις 27 Νοεμβρίου 1904. Γιος του Ηρακλή και της Αθηνάς το γένος Τζίμα (καταγωγή απ' το Δίστομο). Πέθανε στην Αθήνα το 1995.

Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στράφηκε από νωρίς στη λογοτεχνία και την ιστορική μελέτη ενώ παράλληλα εργαζόταν σε δημόσια υπηρεσία.

Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1931, με δημοσιεύσεις ταξιδιωτικών κειμένων στο περιοδικό "Εκδρομικά" και την εφημερίδα "Βραδυνή", και την έκδοση του πρώτου του βιβλίου «Στα ψηλώματα του Παρνασσού» το 1937.

Περισσότερο τον τράβηξε η ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ρούμελης, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, της Ελληνικής Επανάστασης και κατά τους μετέπειτα χρόνους.

Ο Λάππας χειριζόταν με ευχέρεια και ζωντάνια τη δημοτική γλώσσα που έχει προσδώσει στο έργο του ένα προσωπικό λογοτεχνικό ύφος.

Κυκλοφόρησε 85 βιβλία. Τα 50 με ιστορικά θέματα, βιογραφίες, λαογραφικά κλπ. Τα 35 για παιδιά και εφήβους με βιογραφίες ηρώων κι αγωνιστών του Εικοσιένα, εικονογραφημένα από διαφόρους εκλεκτούς καλλιτέχνες. Σε ημερήσιες εφημερίδες και γνωστά περιοδικά έγραψε πιο πολλά από 600 άρθρα με θέματα: Ιστορικές μελέτες και δοκίμια, άρθρα, αφηγήματα ιστορικά, λαογραφικά, διηγήματα, λογοτεχνικές διατριβές και διάφορες ανακοινώσεις, θεατρικές εικόνες, ταξιδιωτικές εντυπώσεις κλπ. Μερικά απ' αυτά κυκλοφόρησαν σε ανάτυπα. Σπάνια έγραφε με το ψευδώνυμο, στην αρχή Τάκης Λειβαδίτης και ύστερα ΤΑΛΑΟΣ απ' τ' αρχικά του ονόματος του.

Έδωσε ομιλίες με ιστορικό περιεχόμενο στην Αθήνα, Λιβαδειά, Λαμία, Δίστομο, Αράχωβα κι άλλες πόλεις. Συνεργάστηκε πολλά χρόνια με την ελληνική τηλεόραση και μεταδόθηκαν πάνω από 50 ραδιοφωνικές ιστορικές λαογραφικές σκηνές, και πλήθος από ραδιοφωνικές ομιλίες.

Για τα έργα του γράψανε κατά καιρούς κριτικές οι Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Κ. Δημαράς, Π. Χάρης, Σίσυφος (Μαν. Κανελής) Γ. Χατζίνης, Γ.Μ. Μυλωνογιάννης, Μ. Κλάρας, Δ. Μπόγρης, Μ. Ροδάς, Χρ. Αγγελομάτης, Κλ. Παράσχος, Φ. Μιχαλόπουλος κι άλλοι.

Ήταν ιδρυτικό μέλος του «Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών» (1942), της Εταιρίας Στερεοελλαδικών Μελετών (1964) και του «Πνευματικού Κέντρου Ρουμελιωτών «(1967). Μέλος της «Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών» (1949) κι ύστερα (1962) της «Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών». Αντιπρόεδρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος» (1932), του «Συνδέσμου Ιστορικών Συγγραφέων», του «Κύκλου Παιδικού Βιβλίου», της «Ελληνικής Περιηγητικής Λέσχης», του «Συλλόγου Λεβαδέων ο Λάμπρος Κατσώνης» (1922), του «Συλλόγου Ιστορικών Μελετών του Αγώνος στη Στερεά Ελλάδα» (1974), και επίτιμο μέλος του «Εκπολιτιστικού Συλλόγου Λεβαδείας» (1979).

Αρχείο του λογοτέχνη υπάρχει στο Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο (Ε.Λ.Ι.Α.). Τα περισσότερα από τα έργα του διατίθενται Online μέσα από την ψηφιακή συλλογή της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς.

Έχει πάρει πολλές διακρίσεις, όπως:

το πρώτο βραβείο του Συνδέσμου Ελλήνων Λογοτεχνών (1944, για το έργο του "Οι Ρουμελιώτες στην Επανάσταση")
το βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών (1946, για το βιβλίο του "Θανάσης Διάκος"),
το Χρυσούν Μετάλλιον Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου (1960, για το βιβλίο του «Ρουμελιώτικος Τύπος»),
το βραβείο της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς (1967, για το μυθιστόρημα "Δοξασμένη Έξοδος"),
το «Βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη» το 1981 από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο των τριάντα πέντε βιβλία βιογραφιών του για εφήβους.

Κατά καιρούς τιμήθηκε με τα μετάλλια: Της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος: α) Των 150 χρόνων της Επαναστάσεως (1971) β) των 150 χρόνων της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου (1977), γ) Των 100 χρόνων απ' την ίδρυση της Εταιρείας (1982), δ) Των 40 χρόνων της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών (1978), ε) Της Βοιωτίας (Α. Τσούρα) (1979), ζ) Του Μορφωτικού και Εκπολιτιστικού Συλλόγου Λεβαδείας: 1) Του Πλουτάρχου, Λεβάδεια (1979) και 2) της Έρκυνας (1981).

Το 1990 βραβεύτηκε από τον «Κύκλο του Παιδικού Βιβλίου» με το πρώτο βραβείο της «Πηνελόπης Δέλτα» για τα 35 παιδικά βιβλία του.
Εργογραφία

(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις)
Μελέτες

Αθανασίου Λιδωρίκη Απομνημονεύματα. 1956.
Άγνωστα Χαρτιά για την Θεσσαλική Επανάσταση του [[1854-1966.
Αναγνώστης-Νικόλας Γιαγτζής/Γιωργάκης Παπαηλιόπουλος. 1973.
Ανδρέας Μιαούλης. 1966.
Αθηναϊκοί Τύποι. 1976.
Αθηναϊκά Κορφολογήματα. 1980.
Βασίλης Μπούσγος. 1961.
Βιβλιογραφικό σχεδίασμα 1835-1955. 1956.
Βοιωτία Αρχαιολογικό Σχεδίασμα. 1982.
Δύο Γενναίες Γυναίκες. 1970.
Ελληνικά Ιστορικά Ανέκδοτα. 1959.
Έρευνες για το Μαντείο Τροφωνίου. 1961.
Ευρωπαίοι Ταξιδιώτες στη Λιβαδειά 1830-1862. 1966
Η Σφαγή του Διστόμου. 1945.
Η χώρα της Λειβαδιάς. 1954.
Η Αράχωβα του Παρνασσού. 1961.
Η Κλεφτουριά της Ρούμελης και τα Τραγούδια της. 1978.
Η Κωπαΐδα. 1985.
Η Φιλική Εταιρεία. 1966.
Θανάσης Διάκος. 1949.
Ιστορικές ρίμες για τη Ρούμελη. 1961.
Ιστορία της Αθήνας. 1971.
Καποδίστριας. 1972.
Κλεφτουριά. 1977.
Κοντά στον Καμπούρογλου. 1975.
Κώστας Τριανταφυλλίδης. 1980.
Λάμπρος Κατσώνης. 1978.
Λάμπρος Κατσώνης (Ομιλία Λειβαδιά). 1984.
Λεύκωμα Αγωνιστών. 1971.
Λιβαδειά και Λειβαδίτες στο Εικοσιένα. 1971.
Λουκάς Μπέλλος. 1981.
Μπαρουτοκαπνισμένα Ράσα. 1980.
Ο Ήρωας της Αλαμάνας. 1961.
Ο Λέων της Χαιρωνείας. 1939.
Ο Ρουμελιώτικος Τύπος 1821-1887. 1959.
Οι Δάσκαλοι του Γένους. 1979.
Παλιές Αρχόντισσες. 1978.
Παπαφλέσσας. 1971.
Πνευματική Ρούμελη. 1956.
Πηνελόπη Λιδωρίκη-Παπαηλιοπούλου. 1972.
Ρήγας Βενεστινλής. 1973.
Ρουμελιώτες στην Επανάσταση (Σαλώνων Ησαϊας, Γιαν. Λογοθέτης, Βασίλης Μπούσγος). 1944.
Ρουμελιώτες στην Επανάσταση (Δημ. Αινιάνας, Γερο-Πανουριάς). 1956.
Ρουμελιώτες στην Επανάσταση Γ΄. 1960.
Τα στερνά του ρουμελιώτη σταυραητού. 1939.
Τα τελευταία χρόνια του Καμπούρογλου. 1952.
Τα 100 Χρόνια της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος και του Μουσείου της 1882-1982.
Το Δίστομο στην Επανάσταση [[1827. 1986.
Φιλέλληνες στο Εικοσιένα. 1960.
Χειρόγραφη Ιστορία της Οικογένειας Τράκκα. 1980.

Πεζογραφία

Αθάνατο Εικοσιένα. 1958.
Βοιωτικά μοναστήρια. 1950.
Γυναίκες στο Εικοσιένα. 1961.
Γύρω στο Εικοσιένα. 1971.
Δοξασμένη Έξοδος. 1968.
Η κατάρα της μάνας. 1962.
Ήρωες και ηρωίδες. 1967.
Ήρωες του '21 στα Παιδικά τους Χρόνια. 1973.
Καραϊσκάκης. 1963.
Καραβοκύρηδες στο Εικοσιένα. 1974.
Κανάρης. 1965.
Κολοκοτρώνης. 1968.
Μικροί ήρωες του Εικοσιένα. 1957.
Μιαούλης. 1967.
Ματοβαμμένες δάφνες της Ρούμελης. Αγώνες και θυσίες 1941-1944. 1982.
Νικηταράς. 1970.
Ξεχασμένοι ήρωες. 1963.
Ξεδιαλέγματα. 1985.
Ο αητός του Σουλίου (Μάρκος Μπότσαρης). 1959.
Ο θαλασσομάχος του Αιγαίου (Λάμπρος Κατσώνης). 1961.
Ο Κατσαντώνης. 1962.
Ο Κατάστικτος Άνθρωπος. 1979.
Ο Μακρυγιάννης. 1974.
Οι δύο Πρίγκηπες (Α. και Δ. Υψηλάντης). 1964.
Οι Μπουρλοτιέρηδες του Εικοσιένα. 1976
Οδυσσεύς Αντρούτσος. 1961.
Παιδιά του Εικοσιένα. 1950.
Πατροκοσμάς. 1969.
Στα ψηλώματα του Παρνασσού. 1937.
Φιλική Εταιρεία. 1966.

Θεατρικά

Η Επανάσταση του ’21 στην Αθήνα - Ο Διάκος στην Αλαμάνα. 1954.
Η Μεγάλη Κυρά. 1962.
Θεατρικές εικόνες απ’ το Εικοσιένα. 1958.
Καραγκιόζης. Το Θέατρο Σκιών. 1993.
Ο Κομπογιαννίτης. 1961.
Το χάνι της Γραβιάς – Ο θάνατος του Καραϊσκάκη. 1952.

Πηγές

Σταμέλος Δημήτρης, «Λάππας Τάκης»
Κριτική για τη Σφαγή του Διστόμου, Νέα Εστία 37, ετ.ΙΘ΄, 1η/6/1945, αρ.431, σ.416.
«Λάππας Τάκης», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό. Εκδοτική Αθηνών, 1986.
Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας
Χατζίνης Γιάννης, «Τάκη Λάππα: Στα ψηλώματα του Παρνασσού», Πνευματική Ζωή 13, 10/1937, σ.206-207.
Γεωργίου Π. Κωσταγιάννη: Σύγχρονες Πνευματικές Μορφές - Ο ιστορικός Συγγραφέας Τάκης Λάππας (Μορφωτικός Σύλλογος Λεβαδείας, 3/91)

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΛΑΠΠΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ

Ακολουθούν μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά βιβλία του συγγραφέα.

Μιαούλης, ο ναύαρχος του '21

Στις σελίδες του βιβλίου αυτού περιγράφεται η μυθιστορηματική ζωή του Μιαούλη. Ο βίος του Ανδρέα Βώκου, που ξεκίνησε σαν μούτσος καραβιού από την Ύδρα για να γίνει ο τρισένδοξος ναύαρχος του '21 με τ' όνομα Ανδρέας Μιαούλης.
Η ιστορία αρχίζει με τα ταραγμένα παιδικά χρόνια στο πέλαγος, ύστερα ακολουθούν τα επικίνδυνα ταξίδια του στην Ευρώπη αψηφώντας τον κίνδυνο των κουρσάρων. Το ξέσπασμα της επανάστασης τον βρίσκει να αναλαμβάνει τον Αγώνα στη θάλασσα σαν αρχηγός του Ελληνικού στόλου. Με τις ηρωικές του ναυμαχίες οδηγεί τα Ελληνικά καράβια από νίκη σε νίκη και γίνεται ο τρόμος των Τούρκων και ο θρύλος των Ελλήνων. Δίκαια η ιστορία του έδωσε τον τίτλο του μεγάλου ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης.

Παπαφλέσσας

Ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας) είναι η μορφή που δεσπόζει κατά την προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης στο Μοριά. Το φλογερό του πέρασμα παντού ξεσηκώνει τους ραγιάδες και τους προετοιμάζει για το μεγάλο αγώνα. Κι όταν η Επανάσταση ξεσπάει, ο κληρικός αυτός ζώνεται τ’ άρματα και γίνεται ένας ατρόμητος πολεμιστής. Τέτοιος θα μείνει ως το τέλος, ως τη μεγάλη του θυσία, βάζοντας το κορμί του φραγμό στ’ ασκέρια του Ιμπραήμ.

Η κατάρα της μάνας

Ένα μυθιστόρημα που μας δίνει το αληθινό δράμα της ηρωικής οικογένειας του καπετάν Καλπούζου κατά τα χρόνια της κλεφτουριάς και των αρματολών. Είναι η τραγωδία μιας μητέρας που παλεύει με τον άγραφο νόμο των κλεφτών και με τη μητρική της αγάπη. Μια ιστορία που θυμίζει αρχαία τραγωδία, ικανή να συγκινήσει και τους σύγχρονους νεαρούς αναγνώστες.

Δοξασμένη έξοδος

Από τα πιο μεγάλα ηρωικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης είναι η πολιορκία του Μεσολογγίου και η Έξοδος των πολιορκημένων. Ένα πολεμικό κατόρθωμα που δεν κράτησε σε αγωνία μόνο τους αγωνιζόμενους για την ελευθερία τους Έλληνες, αλλά συγκλόνισε και όλο τον πολιτισμένο κόσμο της Ευρώπης και της Αμερικής.
Το ηρωικό αυτό περιστατικό πραγματεύεται ο συγγραφέας στο βιβλίο τούτο. Περιγράφει τη μαρτυρική ζωή και τη γενναία δράση των πολιορκημένων, ζωντανεύοντας όλες τις μεγάλες στιγμές που χάρισαν στο Εικοσιένα αυτό το ηρωικό μεγαλούργημα. Ακόμη και η ιστορία των πέντε αδελφών που παρεμβάλλεται δεν είναι ένας απλός μύθος, αλλά κατά ένα μέρος αληθινή.

Κανάρης, ο μπουρλοτιέρης

Μία γλαφυρή βιογραφία του θρυλικού μπουρλοτιέρη Κωνσταντή Κανάρη από την στιγμή που άγνωστος ακόμα ξεκινά απ' το νησί του, τα Ψαρά, κάποια νύχτα και ανατινάζει την τούρκικη ναυαρχίδα στη Χίο.
Ακολουθούν τα αναρίθμητα ναυτικά του κατορθώματα στη Μυτιλήνη, Τένεδο, Αλεξάνδρεια, Σάμο. Κι όταν πια η Ελλάδα γίνεται κράτος ελεύθερο ο Κανάρης αναλαμβάνει δυο φορές το τιμόνι του Έθνους σε κρίσιμες ώρες. Σ' αυτόν τυχαίνει να πάει στην Ευρώπη για να προσφέρει το θρόνο στον Γεώργιο Α'. Και κυβερνήτης του Έθνους, πλήρης ημερών, περνάει στην αιωνιότητα κάποια μέρα του 1877.

Ο αετός του Σουλίου

Ανάμεσα στους μεγάλους και ασύγκριτους ήρωες που έχει να παρουσιάσει το εικοσιένα, ο Μάρκος Μπότσαρης, ο Αετός του Σουλιού, κατέχει μια μεγάλη και ξεχωριστή θέση.
Ξεχωρίζει όχι μονάχα για την παλικαριά του, αλλά και για το άφθαρτο στρατηγικό μυαλό του, για την καλοσύνη της καρδιάς του και τον ιπποτικό του χαρακτήρα.
Ο ισάδελφός του στον ηρωισμό Καραϊσκάκης, ο αθάνατος αρχιστράτηγος της Ρούμελης, μας έχει αφήσει τον πιο ακριβοδίκαιο χαρακτηρισμό για τον Αετό του Σουλιού.
Όταν πήγε να προσκυνήση τον νεκρό Μάρκο Μπότσαρη, είπε στους συναγμένους γύρω του Σουλιώτες: "Ο Μάρκος ήταν τρανός! Είχε νου που δεν είχε άλλος. Είχε καρδιά λιονταριού και γνώμη δίκαια σαν του Χριστού! Ούτε στο δάχτυλό του δεν του φτάνουμε... Σαν το Μάρκο ήρωα, μάνα δεν ξαναγεννάει".

Πηγές: Βιογραφία Τάκη Λάππα από την ιστοσελίδα www.hellenicaworld.com

Περιλήψεις βιβλίων του συγγραφέα

ΣΟΦΙΑ ΦΙΛΝΤΙΣΗ, ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Β)

Μερικά ακόμη αγαπημένα βιβλία από το συγγραφικό έργο της Σοφίας Φίλντιση για παιδιά.

ΣΤΗ ΒΗΘΛΕΕΜ ΤΟΥ ΒΥΘΟΥ

Ενα "κριθαράκι" σ' ένα ματάκι παιδικό μπορεί να γίνει αφορμή για να πλαστεί μια ολόκληρη θαλασσινή ιστορία. Ενα κείμενο που προέρχεται από μια ευαίσθητη πένα και μια εικονογράφηση, βγαλμένη κατ' ευθείαν από την ευαίσθητη ψυχή των παιδιών. Αφήνουμε σ' εσάς να κρίνεται το αποτέλεσμα ...

ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ

 Δεν ξέρω πόσο σημαντικά θα βρουν οι αναγνώστες όλα όσα κλείνει μέσα του αυτό το βιβλίο. Αν με ρωτήσετε, θα πω ότι σημαντικό είναι πως, μια σταλιά άνθρωπος, κατάφερα να γίνω καπετάνιος.... Από κει που με φώναζαν τάπα, κοντοστούπη, κοντορεβιθούλη..

ΑΣΗΜΑΝΤΑ

 Ασήμαντα είπα «το ψέμα», «το σκαμνί μου», «τα δύο πουλιά»... Λέξεις κι αντικείμενα μικρά... Τα παράπονα, οι φόβοι, «οι ανταρσίες», τα ψέματα των παιδιών που μένουν αφανέρωτα για χρόνια... Ασήμαντα είπα «το γήτεμα», «το μαντίλι». Όμως αλήθειες θα σου πουν. «Θα σου το μαρτυρήσει και ο Χρίστος στο φυλάκιο».

ΟΡΕΣΤΗΣ

 Τι είναι άραγε αυτό που αλλάζει τους ανθρώπους; Ίσως ένας άλλος άνθρωπος, που έρχεται την κατάλληλη στιγμή να παίξει καταλυτικό ρόλο στη ζωή τους. Ο νεαρός Ορέστης είναι αυτός ο άνθρωπος. Ξέρει τι είναι και γιατί ζει και ξέρει ακόμη ν αγωνίζεται και να ονειρεύεται για να γίνει η ζωή καλύτερη. Για όλο τον κόσμο. Έτσι, το φως που ακτινοβολεί βοηθάει και τους άλλους γύρω του ν ανακτήσουν το δικό τους χαμένο φως. Και τότε, όταν η ανθρωπιά ανθίσει πάλι, όσες και να ναι οι δυσκολίες, οι άνθρωποι είναι ικανοί να παραμερίσουν τα σκοτάδια της κοινής ζωής τους.

ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΡΑΗΝΑΚΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΛΟΥΣΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ

 Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΑΣ ΑΔΕΡΦΟΣ

ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

Η ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ

ΣΟΦΙΑ ΦΙΛΝΤΙΣΗ, ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Α)

Η Σοφία Φίλντιση γεννήθηκε το 1937 στο χωριουδάκι Βανάδα της ορεινής Τριφυλίας. Φοίτησε στο Αμερικανικό Κολέγιο της Αθήνας με υποτροφία. Πάνω από τριάντα βιβλία η σοδειά της, το μεγαλύτερο όμως μέρος της δουλειάς της απευθύνεται σε παιδιά και νέους. Υπήρξε δημοτική σύμβουλος της πόλης όπου ζούσε -Καλαμάτα- και αντιπρόεδρος του θεάτρου της.
Είχε αρθρογραφήσει στην τοπική εφημερίδα "ΜΑΧΗ" και στο περιοδικό "ΦΛΑΣ" της Μεσσηνίας. Ίδρυσε και διηύθυνε το Ρ/Σ "ΑΝΤΙΡΑΔΙΟ". Έντονη ήταν η παρουσία και η δραστηριότητά της στα πολιτικά πράγματα της πόλης της. Η Σοφία Φίλντιση πέθανε σε ηλικία 74 ετών τον Απρίλιο του 2011.

Ακολουθούν μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά έργα της.

Ο ΑΡΑΠΗΣ ΜΑΣ

 Ο Αράπης είναι ένας γάτος που έζησε στα μέσα του προηγούμενου αιώνα. Γεννήθηκε σε μια μικρή επαρχιακή πόλη με ευρύχωρα σπίτια με κεραμοσκεπές, μια πόλη με γειτονιές και πολλά παιδιά. Ταξίδεψε με το τρένο στην πρωτεύουσα, όπου μετακόμισε η οικογένεια που τον φιλοξένησε, τον αγάπησε και τον βάφτισε. Στην Αθήνα γνώρισε νέες γειτονιές και καινούργια «αφεντικά» και παρατήρησε όλα όσα γίνονται γύρω του. Ένας γάτος που έζησε στα μέσα του προηγούμενου αιώνα έχει πολλά να πει: για τους ανθρώπους που τον φιλοξένησαν, τη ζωή τους, για τον κόσμο που άλλαξε. Ένας γάτος που ...θυμάται είναι μια όμορφη, ζεστή συντροφιά για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες.

Η ΚΑΡΔΟΥΛΑ

 Ήρωες του βιβλίου είναι τα παιδιά μιας μικρής πολιτείας στη νότια Πελοπόννησο στα χρόνια μετά τον Εμφύλιο. Τα παιδιά αυτά απέναντι στα πένθη του καιρού και των μεγάλων βάζουν το όνειρο, το γέλιο, την ανεμελιά, τη φιλία, την ομορφιά, την αθωότητα. Υλικά της νιότης που πάντοτε τα έχει ανάγκη ο κόσμος. Η μικρή πόλη, οι γειτονιές της, οι άνθρωποί της, η καθημερινότητά τους αλλά κι οι γιορτινές τους μέρες γίνονται εικόνες μιας παιδικότητας που κρύβεται μέσα μας. Και φτάνει μια καρδούλα - ένας χαρταετός, είναι - που μας δένει στην κλωστούλα του και μας σηκώνει ψηλά. Μέσα στα χρώματα, στο φως, στην ελπίδα.

ΤΑ ΨΥΧΟΥΔΙΑ

 Το μεγαλείο των Σημαντικών Ασήμαντων Ανθρώπων. Η πιο μεγάλη έκταση της ανθρώπινης ψυχής που μέσα στη φωτιά γίνεται δαδί και τη νικάει. Το στάχυ κι ο αγέρας, ο ασβέστης της γειτονιάς. Η Ελλάδα που παραλάβαμε από τους Μεγάλους Μικρούς της Ήρωες. Οι εκδόσεις Ταξιδευτής επανεκδίδουν και παραδίδουν στο ελληνικό κοινό το κλασσικό έργο της Σοφίας Φίλντιση «Τα Ψυχούδια» με σκοπό να παραμείνει ζωντανή μια από τις σημαντικές στιγμές της ελληνικής πεζογραφίας.

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ 

Τα πρόσωπα αυτού του βιβλίου, παιδιά και ενήλικοι, είναι μέλη μιας οικογένειας της υπαίθρου του χτες, που όμως και σήμερα τη συναντούμε στην επαρχία. Κι όσο και αν τα πρόσωπα αυτά και τα ονόματά τους είναι φανταστικά, η ζωή τους είναι πραγματική, αληθινή. Οι ασχολίες τους, η αγάπη για τη φύση, τη γη, που απ' αυτήν ζουν, οι μεταξύ τους σχέσεις, οι αξίες της ζωής. Και τα όνειρα των παιδιών, ο μόχθος τους να σπουδάσουν και να γυρίσουν στον τόπο τους χρήσιμα. Όνειρο και επιθυμία πολλών σημερινών νέων, που ξέρουν πως η ζωή είναι όμορφη και δίνει χαρές και έξω από τις μεγαλουπόλεις. Εκεί που οι εποχές έρχονται με μηνύματα και σημάδια, γεννιόνται και δυναμώνουν τα συναισθήματα: τρυφερότητα, αγάπη, αλληλεγγύη, ανθρωπιά.

ΜΙΚΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

 Ένα ριγωτό μολύβι με έμαθε να γράφω μεγάλες ή μικρές ιστορίες σαν κι αυτές. Ένα μολύβι που ήξερε να τραγουδά έτσι: «Όταν με ξύνεις γίνομαι το πρώτο μαστοράκι η μύτη μου γεννά πουλιά, βαρκούλες με πανάκι». Τραγουδούσε το ριγωτό μολύβι και γυρνούσε τη μυτούλα του και ό,τι τραγουδούσε γινόταν στο άσπρο χαρτί. Πότε ένα σμάρι πουλιά πάνω από τη θάλασσα, μια βαρκούλα με το πανάκι της φουσκωμένο, μια νεράιδα με φύκια στα μαλλιά και άλλα, πολλά άλλα. Αυτές είναι οι μικρές ιστορίες, που τα παιδιά με τη δική τους ματιά και φαντασία μπορούν να τις κάνουν μεγάλες.

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

 Η βαθιά μου σχέση με τη φύση, η αγάπη και η ευγνωμοσύνη που νιώθω γι' αυτήν ήταν η αφορμή για τούτα τα ποιήματα. Ήθελα να την τραγουδήσω, αντίδωρο μικρό για όσα πολλά στα παιδικά μου χρόνια μού φανέρωσε, κι ως τώρα μου φανερώνει, στην άπλα και το φως του Νότου, όπου ζω. Αν αυτό το αντίδωρο καταφέρω με τα παιδιά να το μοιραστώ, αν ένα γλαρόνι, μια χελώνα, ένα φεγγάρι, ένα ουράνιο τόξο έχει να τους πει πως ο κόσμος δεν είμαστε μόνον εμείς, θα 'μαι ευτυχής.

Συνεχίζεται...

ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Β΄)

Ο Αντώνης Δελώνης συμμετείχε στο συλλογικό βιβλίο για παιδιά "Ιστορίες που γράφει μαζί με άλλους αξιόλογους συγγραφείς.
Πώς να μιλήσεις στα παιδιά; Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα! Κι εμείς; Τι παραπάνω ξέρουμε εμείς οι μεγάλοι; Αυτά που ζήσαμε ξέρουμε, αυτά που είδαμε να συμβαίνουν, αυτά που διαβάσαμε. Και τώρα γράφουμε. Γράφουμε τις ιστορίες μας όπως τις μάθαμε μέσα από τη ζωή, τις ιστορίες που γράφει η ίδια η ζωή, ιστορίες παράξενες, ιστορίες γλυκόπικρες. Ιστορίες για την κοινωνική αδικία, το ρατσισμό, την ανεργία, για το διαζύγιο, για τη ζωή χωρίς οικογένεια. Αλλά και για τα σκιρτήματα της πρώτης αγάπης, για τη συμπαράσταση, για την ελπίδα.

Όταν υπάρχει μια Ελένη

 Ένα μυθιστόρημα γεμάτο τρυφερή νεανική αγάπη, διακριτικότητα και ευγένεια. Οι νεανικές ανησυχίες, οι έντονοι προβληματισμοί των νέων, μια ανατρεπτική, νεανική ματιά για τα προβλήματα της Εκπαίδευσης σήμερα, δημιουργούν το φόντο για να αναπτυχθεί ένας Έρωτας - ακριβώς όπως τον ονειρεύονται, όλες τις εποχές, οι νέοι μας. To «Όταν υπάρχει μια Ελένη», δεν είναι απλά ένα ακόμα νεανικό μυθιστόρημα. Είναι το χρονικό μιας υπέροχης αγάπης, ένας σταθμός στη Νεανική Λογοτεχνία της χώρας μας, ένα έργο που θ' αγαπηθεί και θα δώσει, ενδεχομένως, νέους δρόμους σ' αυτό το δύσκολο είδος γραφής. Ο Αντώνης Δελώνης, γνωστός συγγραφέας για νέους, με έργα που διακρίνονται για το χιούμορ και τη μοντέρνα νεανική γλώσσα τους, θεωρεί αυτό το έργο ως το καλύτερό του στη μακρά συγγραφική του πορεία.

Εγώ, ο πειρατής Άντζελο ντελ Μάρε

 Ποιος έκρυψε το θησαυρό που ψάχνουν τα παιδιά με τόση αγωνία; Ποιος να είναι άραγε, ο μεγάλος πειρατής Άντζελο ντελ Μάρε; Τι είναι εκείνο που φανερώνει η θάλασσα μέσα απ’ τη δροσερή αγκαλιά της; Διαβάστε την όμορφη και διασκεδαστική περιπέτεια που έγραψε για σας ένας παλιός και αγαπημένος φίλος των παιδιών.

Αρχαίο πνεύμα αθάνατο (συλλογικό)

 Το Ανθολόγιο αυτό επιθυμεί να αποτελέσει ένα ελεύθερο ανάγνωσμα, έτσι που οι μαθητές να αποκτήσουν μια σωστή επαφή με το αντικείμενο της Ολυμπιακής Παιδείας, να βιώσουν μέσα από εκλεκτά λογοτεχνικά κείμενα τα βαθύτερα νοήματα και ιδανικά του Ολυμπισμού και να γίνουν οι εθελοντές διάδοσης της ιδέας του. Συλλογή με κείμενα, πεζά και ποιητικά, ειδικά επιλεγμένα και διασκευασμένα για παιδιά δημοτικού και γυμνασίου, αποσκοπεί να τους προσφέρει κατάλληλη ύλη τόσο για την Ολυμπιακή τους Παιδεία, όσο και για τη σωστή καλλιέργεια της γλώσσας τους.

Η τάξη του '97

Μια Τρίτη τάξη λυκείου είναι πάντα μια ομάδα παιδιών που έχουν μάθει να ονειρεύονται "όλοι για τον καθένα και καθένας για όλους!" Παιδιά ζωντανά κι όχι "ξενέρωτα", που μιλάνε τη γλώσσα της νεολαίας, με ευαισθησίες και χιούμορ... Σ ένα κεντρικό λύκειο της Θεσσαλονίκης, ονειρεύονται και ερωτεύονται, προβληματίζονται για τα μεγάλα εθνικά και κοινωνικά θέματα του Σήμερα. Κοντά τους ένας "σαλταρισμένος" φιλόλογος που ξέρει να κερδίζει το μυαλό και την καρδιά τους και, κυρίως, τους αποκαλύπτει την Αλήθεια! Ολ αυτά με φόντο την εξαίσια πόλη της Θεσσαλονίκης...

Ιωάννα

 «Τι είναι, τελικά, ένας έρωτας; Μήπως μια μορφή ελευθερίας;» αναρωτιέται ο ήρωας αυτού του βιβλίου. Και για την ελευθερία χρειάζεται να έχεις πίστη βαθιά σε κάτι - όπως θες το λες αυτό. Ο Φάνης, ο ήρωας του βιβλίου, είναι αιρετικός για πολλούς· όμως, στην ουσία είναι ένα βαθιά σκεπτόμενο άτομο που ζητά τις ρίζες των πραγμάτων. Δεν αφήνει σε χλωρό κλαρί κανένα. Μοιάζει μ' ένα μικρό πιράνχα. Ίσως γιατί, σ' αυτή την περίεργη εποχή μας, είναι ένας νέος που αναζητεί μια ταυτότητα ζωής. Γύρω του, η Ιωάννα, ο παπα-Μάξιμος, οι καθηγητές του, ο «κολλητός» του, ο Ανέστης. Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα, στο οποίο ο έρωτας, η αμφισβήτηση, τα σύγχρονα προβλήματα των νέων -κυρίως η εκπαίδευση- πλέκονται με περισσή τρυφερότητα και ωμή αλήθεια! Ο Αντώνης Δελώνης, στις καλύτερες στιγμές του, υποστηρίζει πως η μοναδική αλήθεια είναι ένας αληθινός έρωτας!

Γράμματα στην Άννα

Ο γνωστός συγγραφέας - αγαπημένος της σύγχρονης νεολαίας - θέτει το θέμα της αναζήτησης συντρόφου, από μια νέα κοπέλα, την Άννα, η οποία αναζητά τον έρωτα και, ουσιαστικά, τον εαυτό της. Με περισσή ευαισθησία και γνώση της νεανικής ψυχολογίας «ανατέμνει» με τρυφερότητα, την Άννα, που αντιπροσωπεύει όλες τις κοπέλες της ηλικίας της. Συγχρόνως, ασκεί μια υπεύθυνη κριτική στο εκπαιδευτικό σύστημα και στα κοινωνικά προβλήματα. Ένα μυθιστόρημα, ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τη δομή του - μέσα από τα γράμματα μιας κοπέλας - το οποίο ζωγραφίζει με χρώματα εμπιστοσύνης τη σύγχρονη νεολαία, στης οποίας τις δυνατότητες ο Αντώνης Δελώνης έχει μια απέραντη πίστη.

 Η γλυκιά συμμορία

Είναι νέοι, είναι ωραίοι, είναι μοιραίοι και έχουν χιούμορ. Έχουν όλα τα προσόντα να συστήσουν μια "Συμμορία". Θέλουν να υπερασπίσουν "την άτιμη την κενωνία" και βρίσκουν την ευκαιρία όταν ξεσκεπάζουν μια σπείρα ναρκωτικών σε μια καφετέρια.
Από δώ και πέρα γίνεται "το σώσε... και το έλα να δεις".
Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για εφήβους και νέους που έχουν όνειρα και διάθεση ν αγωνιστούν για μια καλύτερη ζωή!

ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Α΄)

Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ (1935-2019) εργάστηκε, κοντά τριάντα χρόνια, ως δάσκαλος και επιθεωρητής Δ.Ε. και εφάρμοσε πρωτοποριακές ιδέες στην εκπαίδευση. Μετά το 1980 ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και νέους (θέατρο, μυθιστόρημα) και βραβεύτηκε πολλές φορές. Κύρια χαρακτηριστικά των λογοτεχνικών έργων του ήταν η ζωντανή γλώσσα, το λεπτό χιούμορ, η καταγραφή σύγχρονων προβλημάτων που ενδιαφέρουν τα παιδιά και η προβολή ενός τύπου δασκάλου με ανοιχτό μυαλό και κέφι για δουλειά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τη θεωρία της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους, την επιμέλεια ανθολόγησης διηγήματος και ποίησης και υπήρξε διευθυντής στα περιοδικά Σπουδές (1982-82 και 2000-2001) και Σύγχρονο Σχολείο (1991-1996), ενώ ήταν συνεκδότης του περιοδικού Διαδρομές στη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους (1986-1990). Υπήρξε διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ. Το βιβλίο του ΑΓΑΠΩ ΜΙΑ ΓΑΤΑ, ΕΝΤΑΞΕΙ; που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ, κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Μυθιστορήματος. 

Το έργο του παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία και απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους. Λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας ως δασκάλου συχνά η θεματολογία των βιβλίων του αναφέρεται στο σχολείο, τους μαθητές και τη σχολική ζωή. Επίσης συνέγραψε βιβλία παιδαγωγικού και θεωρητικού περιεχομένου.

Παρακάτω θα παρουσιάσουμε ορισμένα από τα λογοτεχνικά του έργα.

ΑΓΑΠΩ ΜΙΑ ΓΑΤΑ, ΕΝΤΑΞΕΙ;

Ο Ποτ είναι ένας αξιοπρεπέστατος σκύλος που ζει σε ένα θερμοκήπιο. Η Μελίσσα είναι μια χαριτωμένη γάτα, που ο Ποτ της σώζει τη ζωή "ένα βράδυ που ''βρεχε, που ''βρεχε μονότονα". Και να... που γίνεται ένα μικρό θαύμα: ο Ποτ αγαπά παράφορα τη Μελίσσα και της ζητά να τον παντρευτεί!
Απίστευτα πράγματα... Μέσα σ'' αυτό το χιουμοριστικό μυθιστόρημα συμβαίνουν κι άλλα πολλά και περίεργα. Και με αφορμή την "τρελή αγάπη" ενός σκύλου για μια γάτα, περνούν πάρα πολλά μηνύματα για τις σχέσεις των ζώων, την οικολογία, την ειρήνη αλλά και το σεβασμό του ανθρώπου προς τα ζώα.
Ένα τρυφερό και διασκεδαστικό βιβλίο!

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΔΟΞΑ

Η μικρή σε χρόνια, αλλά μεστή σε δόξα και μεγαλείο ζωή του πρώτου Ολυμπιονίκη μας, στον 20ό αιώνα, Κωστή Τσικλητήρα. Μια ζωή γεμάτη Ελλάδα και Θεό, μια ζωή γεμάτη αγώνα για τη Δόξα! Ο Κωστής Τσικλητήρας, ίσως ο ενδοξότερος Ολυμπιονίκης της Ελλάδας, αθλητής του Πανελληνίου, έγινε το ίνδαλμα ενός ολόκληρου λαού, σε χρόνια δύσκολα ( 1912 - 13 ). Η σημαία ενός ολόκληρου Έθνους, ζωντανεύει μέσα σ' ένα συναρπαστικό, και συνάμα τρυφερά ερωτικό, μυθιστόρημα, ενώ ο συγγραφέας κατορθώνει, παράλληλα με τη ζωή του αθλητή, να αναπλάσει μια μυθική, για τα σημερινά δεδομένα, εποχή και μια τοιχογραφία ζωής ενός κράτους, που από την Εθνική ντροπή του 1897, πέρασε στη μεθυστική δόξα των βαλκανικών πολέμων. Σε μια εποχή όπου η κοινωνία και οι νέοι αναζητούν πρότυπα και ινδάλματα, ο Κωστής Τσικλητήρας δίνει μια πρόταση ζωής!

Ο ΑΣΟΣ ΤΩΝ ΓΗΠΕΔΩΝ

 Ο άσος των γηπέδων είναι ένας νεαρός ποδοσφαιριστής, ο οποίος, ξεκινώντας από τις αλάνες της γειτονιάς σε μια συνοικία της Αθήνας, καταλήγει να βρεθεί στην πορεία στα ποδοσφαιρικά «σαλόνια» της Ελλάδας. Στα δεκαοχτώ του, τον βρίσκουμε στη φυσούνα του Ολυμπιακού Σταδίου, έτοιμο ν' αντιμετωπίσει μια μεγάλη ευρωπαϊκή ομάδα για τον Τσάμπιονς Λιγκ. Μια ιστορία των τερέν για πραγματικούς φιλάθλους από ένα συγγραφέα που υπήρξε και ο ίδιος ποδοσφαιριστής.

Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ

«Άνοιξε την πόρτα κι ένιωσε ένα ρίγος μέσα του, κάτι ν΄ αναδύεται και ν’ απλώνει ένα δίχτυ εμπιστοσύνης. Ναι! Πρέπει να τολμήσει. . .!». Ο Παύλος, στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, μπλεγμένος στο σκοτεινό κόσμο των ναρκωτικών, έχει να διαλέξει ανάμεσα στο θάνατο και στις λίγες πιθανότητες να ζήσει. . .! Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα για μια γενιά παιδιών που παγιδεύονται και μπαίνουν στο τούνελ χωρίς επιστροφή. Ένας φωτισμένος νέος παπάς, ένας «μουρλός» καθηγητής φιλόλογος και η Καίτη θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του Παύλου. Ο Αντώνης Δελώνης, γνωστός για τη σπουδαία δουλειά του στο χώρο του νεανικού μυθιστορήματος, στην «Εξομολόγηση» -Α’ βραβείο Εφηβικού Μυθιστορήματος 1995- δίνει τον καλύτερο εαυτό του.

Η ΑΓΓΕΛΙΚΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

... Καταλάβαινε καλά τι σήμαιναν «όλα τ’ άλλα» για ένα κορίτσι. Καταλάβαινε πως το δόσιμο ενός κοριτσιού σ’ ένα αγόρι δεν είναι - δεν πρέπει να είναι! - κάτι τυχαίο... μια περιστασιακή περιπέτεια ... μια μηχανική πράξη, όπως είναι συχνά για ένα αγόρι. Είναι μια μυστηριακή πράξη, είναι μια στάση ζωής απέναντι στη ζωή! Στους καιρούς μας - σκέφτηκε ο Νότης - ο σαρκικός έρωτας έχει ξεπέσει σε μια φτηνή υπόθεση στιγμής, σ’ ένα πάρε-δώσε χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική, κυρίως, χωρίς γοητεία. Λοιπόν; Μήπως αυτός βιαζόταν πολύ; Μήπως η Αγγέλικα είχε δίκιο; Μήπως η ίδια η ζωή απαιτούσε το δικό της δίκιο; ... κι ύστερα, όλα έγιναν και ίσως... κάπως μαγικά. Του δόθηκε με μικρές κραυγές επιθυμίας· κομματιασμένη σε άπειρα προσωπεία πόθου, που όλα συνθέτονταν σ’ έναν εξαίσιο πίνακα ηδονής!

ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΑΙ ΤΗ ΡΟΥΘ

 Στο σχολείο ενός παραλιακού χωριού της Κορινθίας, φοιτούν παιδιά από διαφορετικές χώρες. Ο δάσκαλος της έκτης τάξης, με βοηθό τα όνειρά του, προσπαθεί να φτιάξει μια μικρή κοινωνία υπεύθυνων μαθητών, που να τους ενώνει η αγάπη, η εμπιστοσύνη, η φιλία, η ελευθερία της γνώμης, ο γόνιμος διάλογος. . . Ο Γκιόργι, η Ρουθ, η Σβετλάνα, ο Ρομπέρτο και πολλά Ελληνόπουλα ζουν και δουλεύουν μαζί. Εκεί ανθίζει η πρώτη, τρυφερή αγάπη πέρα από πλούτη, θρησκείες, κράτη και πολιτισμούς.

ΠΗΓΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ

www.psichogios.gr

Συνεχίζεται...

Ο ΣΠΥΡΟΣ Γ. ΤΣΙΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (Β΄)

Συνεχίζουμε το αφιέρωμα στο έργο του Σπύρου Γ. Τσίρου στην παιδική λογοτεχνία με το βιβλίο του "Το φως του βράχου". Ο βράχος δεν είναι "αυτόφωτο σώμα", δε βγάζει δικό του φως... Όμως, ένας γρανιτένιος βράχος, μια μοναδική φορά στους αιώνες, πλημμύρισε χρώματα που λάμπουν ακόμη. "Το φως του βράχου", που έχεις στα χέρια σου, είναι το βιβλίο της ελπίδας και φέρνει το αισιόδοξο μήνυμα πως η καλοσύνη και η ανθρωπιά μπορούν να νικήσουν την αδιαφορία και την παγωνιά του κόσμου που ζούμε... Θα το διαπιστώσεις αν διαβάσεις αυτά τα διηγήματα που έχουν πυξίδα την αγάπη.

"Το αρμενάκι της ελπίδας" αποτελεί άλλη μια συλλογή διηγημάτων.  "Τα διηγήματα του Σπύρου Γ. Τσίρου, γραμμένα με γλαφυρότητα και ρεαλισμό, φέρνουν το μήνυμα πως και στο σημερινό κόσμο, η ανθρωπιά μπορεί να νικήσει την παγωνιά του..." ανέφερε κάποιο από τα πολλά δημοσιεύματα, για τον "Ήλιο με τα κρόσια", το προηγούμενο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου, που απέσπασε τα ευνοϊκά σχόλια της κριτικής. Χαρακτηριστικό της θερμής υποδοχής που επιφυλάχθηκε στον "Ήλιο με
τα κρόσια", είναι και τούτο: Μαθητής της Δ' τάξης, του 14ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών ο Νίκος Γ. Σκλατινιώτης, αυτό διάλεξε σαν θέμα της έκθεσης που τους έβαλε ο δάσκαλος, κι έγραψε πως "το θαυμάσιο αυτό βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος του...". Περιέχει τα διηγήματα:

Το Αρμενάκι της Ελπίδας
Η «Γοργόνα» της βιτρίνας
Η τιμωρία
Ο Καραγκιόζης
Το Πανόραμα
Ο καστανάς.

Οι "Πήλινες μούσες" μιλούν για  ένα σπίτι με χτιστές γιρλάντες και πήλινες αρχαίες κόρες, με κλειστά παράθυρα και με μια μισογκρεμισμένη φωλιά χελιδονιών... Η Ρουθ, το κορίτσι που αγαπούσε τους ανθρώπους και τα χελιδώνια... Μια ιστορία δεμένη με την Κατοχή.

Κλείνουμε το αφιέρωμά μας με τη συλλογή διηγημάτων "Ο ήλιος με τα κρόσσια".  Μια συλλογή από έξι διηγήματα που μιλούν για τους καημούς και τις λαχτάρες των παιδιών και δείχνουν τη σωστή τους κρίση και ευαισθησία τους.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ Γ. ΤΣΙΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ο Σπύρος Τσίρος γεννήθηκε το 1938 στην Αθήνα και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ωστόσο, ήδη από το 1958, τον κέρδισε η δημοσιογραφία. Εργάστηκε στις εφημερίδες «Εθνικός Κήρυξ», «Εμπρός», «Ελληνικός Βορράς» «Ελεύθερος Κόσμος», «Σημερινά». Διετέλεσε, επίσης, αρχισυντάκτης του περιοδικού «Διάπλασις των Παίδων» (1966-1970). Από το 1974 και για τριάντα, σχεδόν, χρόνια ανήκε στο δημοσιογραφικό επιτελείο της εφημερίδας «Καθημερινή», στην οποία απασχολήθηκε ως δικαστικός συντάκτης και ως αρθρογράφος. Επιπλέον, εργάστηκε και ως αρχισυντάκτης ειδήσεων στην Ε.ΡΑ. Ο Σπύρος Τσίρος υπήρξε ένας δημοσιογράφος με μεγάλη μόρφωση και κατάρτιση.
Παράλληλα με τη δημοσιογραφία, διετέλεσε συνεργάτης της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας, ενώ ανέπτυξε πλούσια δράση, συγγράφοντας δεκάδες βιβλία, κυρίως παιδικής λογοτεχνίας. Για τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία βραβεύθηκε το 1988 με το Βραβείο Δημοσιογραφίας του Ιδρύματος Μπότση, ενώ τιμητικές διακρίσεις είχε λάβει από το Υπουργείο Πολιτισμού και από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Μαζί θα θυμηθούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά και γνωστά έργα του.

Ξεκινάμε με το βιβλίο του "Γλάροι στη στεριά". Πρόκειται για μια συλλογή από διηγήματα που αναφέρονται σε σύγχρονα καυτά θέματα, όπως είναι η μόλυνση της θάλασσας και της ατμόσφαιρας, η ζωή στις τσιμεντένιες πολυκατοικίες, η έλλειψη του πράσινου από τις σημερινές πολιτείες. Ο αγώνας ενός παιδιού να σώσει τη ζωή που κινδυνεύει μέσα στο μολυσμένο περιβάλλον, τα μυστικά που ψιθύρισε η μικρή Σόνια στα περιστέρια, τα συρμάτινα δίχτυα στα μπαλκόνια και η αγάπη του ανθρώπου για τα δέντρα έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ανάγκη να προστατευτεί η μάνα μας η Φύση... Οι "Γλάροι στη στεριά" είναι ένα βιβλίο με διηγήματα που ξεπήδησαν από τη σημερινή σκληρή πραγματικότητα. Και οι θαρραλέοι τους ήρωες είναι φίλοι σου...

Ένα ακόμη γνωστό βιβλίο του είναι "Η αυλή με τα γεράνια". Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων για τη σύγχρονη πραγματικότητα: "Στη θέση της υπάρχει τώρα σταθμός αυτοκινήτων. Καυσαέρια βγαίνουν απ' τις μηχανές, μολύνουνε τον αέρα, σου κόβουνε την ανάσα... Όμως εγώ, κάθε φορά που περνώ από κει, νομίζω πως ξαναβλέπω την αυλή με τα γεράνια, που πότιζε η μάνα μου τα δειλινά. Και θαρρώ πως τ' αγιόκλιμα και τα γιασεμιά ευωδιάζουν ακόμη τον τόπο. Γιατί, η αυλή με τα γεράνια δεν χάθηκε. Ζει στις καρδιές όλων εμάς, που ζήσαμε στη φτωχική εκείνη γειτονιά σαν ήμαστε παιδιά, και παίζαμε κουτσό, τρίλιζα και ντάμα στα πλακάκια της. Ακριβώς στη γειτονιά όπου βρισκόταν η Αυλή με τα γεράνια πλέκονται κι αυτές οι ιστορίες που - όπως και στα προηγούμενα βιβλία μου - είναι αληθινές στη βάση τους.
Ακολουθούν ορισμένες κριτικές για το βιβλίο: 
"Προσφορά ωραία και στην παιδική λογοτεχνία, αλλά και στη σύγχρονη διηγηματογραφία μας...", χαρακτήρισε ο Δημήτρης Σταμέλος στην "Ελευθεροτυπία" το προηγούμενο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "Το Αρμενάκι της ελπίδας". Η Βίτω Αγγελοπούλου έγραψε στην "Καθημερινή" για το ίδιο βιβλίο πως "όλα τα διηγήματα της συλλογής τα διακρίνει η τρυφερότητα κι η ανθρωπιά" και μίλησε για "βαθύτερη κατανόηση της παιδικής ψυχολογίας" από τον συγγραφέα. Ο Παρατηρητής στην "Αυγή" έγραψε πως τ' αφηγήματα "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "έχουν τη δροσιά και την αμεσότητα που χρειάζεται να διαθέτει η λογοτεχνία η αφιερωμένη στο παιδί, για να το προσεγγίσει και να το κατακτήσει". Κι ο συγγραφέας "επιτυγχάνει τους στόχους του". Η "Βραδυνή" τόνισε ότι "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "φέρει ανάγλυφα κι έντονα τη σφραγίδα του αναμφισβήτητου λογοτεχνικού ταλέντου του συγγραφέα κι αποτελεί απόκτημα κάθε βιβλιοθήκης". "Τα Νέα" ανέφεραν πως το νέο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "είναι μια σειρά από διηγήματα γραμμένα με γλαφυρότητα και δεξιοτεχνία". Η Ζωή Βαλάση στο "Ριζοσπάστη" έγραψε πως "ένα πλούσιο απόθεμα από παιδικές μνήμες κι απαράγραπτες απαιτήσεις στοργής και ζεστασιάς εμπνέουν τη νοσταλγική γραφή του Σπύρου Γ. Τσίρου".

Το επόμενο βιβλίο του Σ. Τσίρου που θα παρουσιάσουμε είναι "Η βάρκα με τις πεταλίδες".  Ποιο μυστικό έκρυβε "η βάρκα με τις πεταλίδες", που βρισκόταν "το γέρικο θρανίο" και ποια ήταν "η σπηλιά της νεράιδας"; Αρκεί ένα "όνειρο σε λευκό χαρτί" να γλυκάνει την πίκρα του "Σπουργίτη"; Και τι έγινε όταν ο Μάρκος άκουσε "το σφύριγμα του τρένου" και η μικρή Μαρία συνάντησε "το τέρας της νύχτας"; Θα το μάθεις αν διαβάσεις αυτά τα διηγήματα με τους ολοζώντανους ήρωες. . . Ναι, μην αμφιβάλλεις. Το βιβλίο που κρατάς είναι για σένα. . .
Περιέχει τα διηγήματα:

 Το γέρικο θρανίο
Η σπηλιά της νεράιδας
Όνειρο σε λευκό χαρτί
Ο "Σπουργίτης. . ."
Το σφύριγμα του τρένου
Το "τέρας" της νύχτας
Η βάρκα με τις πεταλίδες.

"Ο Γρηγόρης της βροχής" είναι μια σύντομη νουβέλα για παιδιά. Τι νομίζεις πως είναι "Ο Γρηγόρης της βροχής";  Ένα δωδεκάχρονο παιδί που, πριν προλάβει ν’ ανοίξει τα φτερά του, να παίξει και να χαρεί, δοκίμασε τη σκληρότητα της ζωής... Αλλά δεν έτρεξε να κρυφτεί φοβισμένο. Σήκωσε περήφανα το κεφάλι, όρθωσε το μικρό του ανάστημα κι άρχισε να παλεύει, με μοναδικό του όπλο το θάρρος. Ο Γρηγόρης της βροχής δεν είναι φανταστικό, ούτε τυχαίο πρόσωπο. Ζει, κυκλοφορεί ανάμεσά μας και φωνάζει: «Ελπίζω, κι όταν υπάρχει ελπίδα, μπορούν όλα να κυλήσουνε καλύτερα...». Ο Γρηγόρης της βροχής είναι φίλος σου.

(Συνεχίζεται...)