ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Β΄)

Ο Αντώνης Δελώνης συμμετείχε στο συλλογικό βιβλίο για παιδιά "Ιστορίες που γράφει μαζί με άλλους αξιόλογους συγγραφείς.
Πώς να μιλήσεις στα παιδιά; Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα! Κι εμείς; Τι παραπάνω ξέρουμε εμείς οι μεγάλοι; Αυτά που ζήσαμε ξέρουμε, αυτά που είδαμε να συμβαίνουν, αυτά που διαβάσαμε. Και τώρα γράφουμε. Γράφουμε τις ιστορίες μας όπως τις μάθαμε μέσα από τη ζωή, τις ιστορίες που γράφει η ίδια η ζωή, ιστορίες παράξενες, ιστορίες γλυκόπικρες. Ιστορίες για την κοινωνική αδικία, το ρατσισμό, την ανεργία, για το διαζύγιο, για τη ζωή χωρίς οικογένεια. Αλλά και για τα σκιρτήματα της πρώτης αγάπης, για τη συμπαράσταση, για την ελπίδα.

Όταν υπάρχει μια Ελένη

 Ένα μυθιστόρημα γεμάτο τρυφερή νεανική αγάπη, διακριτικότητα και ευγένεια. Οι νεανικές ανησυχίες, οι έντονοι προβληματισμοί των νέων, μια ανατρεπτική, νεανική ματιά για τα προβλήματα της Εκπαίδευσης σήμερα, δημιουργούν το φόντο για να αναπτυχθεί ένας Έρωτας - ακριβώς όπως τον ονειρεύονται, όλες τις εποχές, οι νέοι μας. To «Όταν υπάρχει μια Ελένη», δεν είναι απλά ένα ακόμα νεανικό μυθιστόρημα. Είναι το χρονικό μιας υπέροχης αγάπης, ένας σταθμός στη Νεανική Λογοτεχνία της χώρας μας, ένα έργο που θ' αγαπηθεί και θα δώσει, ενδεχομένως, νέους δρόμους σ' αυτό το δύσκολο είδος γραφής. Ο Αντώνης Δελώνης, γνωστός συγγραφέας για νέους, με έργα που διακρίνονται για το χιούμορ και τη μοντέρνα νεανική γλώσσα τους, θεωρεί αυτό το έργο ως το καλύτερό του στη μακρά συγγραφική του πορεία.

Εγώ, ο πειρατής Άντζελο ντελ Μάρε

 Ποιος έκρυψε το θησαυρό που ψάχνουν τα παιδιά με τόση αγωνία; Ποιος να είναι άραγε, ο μεγάλος πειρατής Άντζελο ντελ Μάρε; Τι είναι εκείνο που φανερώνει η θάλασσα μέσα απ’ τη δροσερή αγκαλιά της; Διαβάστε την όμορφη και διασκεδαστική περιπέτεια που έγραψε για σας ένας παλιός και αγαπημένος φίλος των παιδιών.

Αρχαίο πνεύμα αθάνατο (συλλογικό)

 Το Ανθολόγιο αυτό επιθυμεί να αποτελέσει ένα ελεύθερο ανάγνωσμα, έτσι που οι μαθητές να αποκτήσουν μια σωστή επαφή με το αντικείμενο της Ολυμπιακής Παιδείας, να βιώσουν μέσα από εκλεκτά λογοτεχνικά κείμενα τα βαθύτερα νοήματα και ιδανικά του Ολυμπισμού και να γίνουν οι εθελοντές διάδοσης της ιδέας του. Συλλογή με κείμενα, πεζά και ποιητικά, ειδικά επιλεγμένα και διασκευασμένα για παιδιά δημοτικού και γυμνασίου, αποσκοπεί να τους προσφέρει κατάλληλη ύλη τόσο για την Ολυμπιακή τους Παιδεία, όσο και για τη σωστή καλλιέργεια της γλώσσας τους.

Η τάξη του '97

Μια Τρίτη τάξη λυκείου είναι πάντα μια ομάδα παιδιών που έχουν μάθει να ονειρεύονται "όλοι για τον καθένα και καθένας για όλους!" Παιδιά ζωντανά κι όχι "ξενέρωτα", που μιλάνε τη γλώσσα της νεολαίας, με ευαισθησίες και χιούμορ... Σ ένα κεντρικό λύκειο της Θεσσαλονίκης, ονειρεύονται και ερωτεύονται, προβληματίζονται για τα μεγάλα εθνικά και κοινωνικά θέματα του Σήμερα. Κοντά τους ένας "σαλταρισμένος" φιλόλογος που ξέρει να κερδίζει το μυαλό και την καρδιά τους και, κυρίως, τους αποκαλύπτει την Αλήθεια! Ολ αυτά με φόντο την εξαίσια πόλη της Θεσσαλονίκης...

Ιωάννα

 «Τι είναι, τελικά, ένας έρωτας; Μήπως μια μορφή ελευθερίας;» αναρωτιέται ο ήρωας αυτού του βιβλίου. Και για την ελευθερία χρειάζεται να έχεις πίστη βαθιά σε κάτι - όπως θες το λες αυτό. Ο Φάνης, ο ήρωας του βιβλίου, είναι αιρετικός για πολλούς· όμως, στην ουσία είναι ένα βαθιά σκεπτόμενο άτομο που ζητά τις ρίζες των πραγμάτων. Δεν αφήνει σε χλωρό κλαρί κανένα. Μοιάζει μ' ένα μικρό πιράνχα. Ίσως γιατί, σ' αυτή την περίεργη εποχή μας, είναι ένας νέος που αναζητεί μια ταυτότητα ζωής. Γύρω του, η Ιωάννα, ο παπα-Μάξιμος, οι καθηγητές του, ο «κολλητός» του, ο Ανέστης. Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα, στο οποίο ο έρωτας, η αμφισβήτηση, τα σύγχρονα προβλήματα των νέων -κυρίως η εκπαίδευση- πλέκονται με περισσή τρυφερότητα και ωμή αλήθεια! Ο Αντώνης Δελώνης, στις καλύτερες στιγμές του, υποστηρίζει πως η μοναδική αλήθεια είναι ένας αληθινός έρωτας!

Γράμματα στην Άννα

Ο γνωστός συγγραφέας - αγαπημένος της σύγχρονης νεολαίας - θέτει το θέμα της αναζήτησης συντρόφου, από μια νέα κοπέλα, την Άννα, η οποία αναζητά τον έρωτα και, ουσιαστικά, τον εαυτό της. Με περισσή ευαισθησία και γνώση της νεανικής ψυχολογίας «ανατέμνει» με τρυφερότητα, την Άννα, που αντιπροσωπεύει όλες τις κοπέλες της ηλικίας της. Συγχρόνως, ασκεί μια υπεύθυνη κριτική στο εκπαιδευτικό σύστημα και στα κοινωνικά προβλήματα. Ένα μυθιστόρημα, ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τη δομή του - μέσα από τα γράμματα μιας κοπέλας - το οποίο ζωγραφίζει με χρώματα εμπιστοσύνης τη σύγχρονη νεολαία, στης οποίας τις δυνατότητες ο Αντώνης Δελώνης έχει μια απέραντη πίστη.

 Η γλυκιά συμμορία

Είναι νέοι, είναι ωραίοι, είναι μοιραίοι και έχουν χιούμορ. Έχουν όλα τα προσόντα να συστήσουν μια "Συμμορία". Θέλουν να υπερασπίσουν "την άτιμη την κενωνία" και βρίσκουν την ευκαιρία όταν ξεσκεπάζουν μια σπείρα ναρκωτικών σε μια καφετέρια.
Από δώ και πέρα γίνεται "το σώσε... και το έλα να δεις".
Ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα για εφήβους και νέους που έχουν όνειρα και διάθεση ν αγωνιστούν για μια καλύτερη ζωή!

ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ, ΜΙΑ ΖΩΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ (Α΄)

Ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΔΕΛΩΝΗΣ (1935-2019) εργάστηκε, κοντά τριάντα χρόνια, ως δάσκαλος και επιθεωρητής Δ.Ε. και εφάρμοσε πρωτοποριακές ιδέες στην εκπαίδευση. Μετά το 1980 ασχολήθηκε αποκλειστικά με τη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και νέους (θέατρο, μυθιστόρημα) και βραβεύτηκε πολλές φορές. Κύρια χαρακτηριστικά των λογοτεχνικών έργων του ήταν η ζωντανή γλώσσα, το λεπτό χιούμορ, η καταγραφή σύγχρονων προβλημάτων που ενδιαφέρουν τα παιδιά και η προβολή ενός τύπου δασκάλου με ανοιχτό μυαλό και κέφι για δουλειά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με τη θεωρία της λογοτεχνίας για παιδιά και νέους, την επιμέλεια ανθολόγησης διηγήματος και ποίησης και υπήρξε διευθυντής στα περιοδικά Σπουδές (1982-82 και 2000-2001) και Σύγχρονο Σχολείο (1991-1996), ενώ ήταν συνεκδότης του περιοδικού Διαδρομές στη Λογοτεχνία για παιδιά και νέους (1986-1990). Υπήρξε διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ. Το βιβλίο του ΑΓΑΠΩ ΜΙΑ ΓΑΤΑ, ΕΝΤΑΞΕΙ; που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ, κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Παιδικού Μυθιστορήματος. 

Το έργο του παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία και απευθύνεται σε παιδιά και εφήβους. Λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας ως δασκάλου συχνά η θεματολογία των βιβλίων του αναφέρεται στο σχολείο, τους μαθητές και τη σχολική ζωή. Επίσης συνέγραψε βιβλία παιδαγωγικού και θεωρητικού περιεχομένου.

Παρακάτω θα παρουσιάσουμε ορισμένα από τα λογοτεχνικά του έργα.

ΑΓΑΠΩ ΜΙΑ ΓΑΤΑ, ΕΝΤΑΞΕΙ;

Ο Ποτ είναι ένας αξιοπρεπέστατος σκύλος που ζει σε ένα θερμοκήπιο. Η Μελίσσα είναι μια χαριτωμένη γάτα, που ο Ποτ της σώζει τη ζωή "ένα βράδυ που ''βρεχε, που ''βρεχε μονότονα". Και να... που γίνεται ένα μικρό θαύμα: ο Ποτ αγαπά παράφορα τη Μελίσσα και της ζητά να τον παντρευτεί!
Απίστευτα πράγματα... Μέσα σ'' αυτό το χιουμοριστικό μυθιστόρημα συμβαίνουν κι άλλα πολλά και περίεργα. Και με αφορμή την "τρελή αγάπη" ενός σκύλου για μια γάτα, περνούν πάρα πολλά μηνύματα για τις σχέσεις των ζώων, την οικολογία, την ειρήνη αλλά και το σεβασμό του ανθρώπου προς τα ζώα.
Ένα τρυφερό και διασκεδαστικό βιβλίο!

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΔΟΞΑ

Η μικρή σε χρόνια, αλλά μεστή σε δόξα και μεγαλείο ζωή του πρώτου Ολυμπιονίκη μας, στον 20ό αιώνα, Κωστή Τσικλητήρα. Μια ζωή γεμάτη Ελλάδα και Θεό, μια ζωή γεμάτη αγώνα για τη Δόξα! Ο Κωστής Τσικλητήρας, ίσως ο ενδοξότερος Ολυμπιονίκης της Ελλάδας, αθλητής του Πανελληνίου, έγινε το ίνδαλμα ενός ολόκληρου λαού, σε χρόνια δύσκολα ( 1912 - 13 ). Η σημαία ενός ολόκληρου Έθνους, ζωντανεύει μέσα σ' ένα συναρπαστικό, και συνάμα τρυφερά ερωτικό, μυθιστόρημα, ενώ ο συγγραφέας κατορθώνει, παράλληλα με τη ζωή του αθλητή, να αναπλάσει μια μυθική, για τα σημερινά δεδομένα, εποχή και μια τοιχογραφία ζωής ενός κράτους, που από την Εθνική ντροπή του 1897, πέρασε στη μεθυστική δόξα των βαλκανικών πολέμων. Σε μια εποχή όπου η κοινωνία και οι νέοι αναζητούν πρότυπα και ινδάλματα, ο Κωστής Τσικλητήρας δίνει μια πρόταση ζωής!

Ο ΑΣΟΣ ΤΩΝ ΓΗΠΕΔΩΝ

 Ο άσος των γηπέδων είναι ένας νεαρός ποδοσφαιριστής, ο οποίος, ξεκινώντας από τις αλάνες της γειτονιάς σε μια συνοικία της Αθήνας, καταλήγει να βρεθεί στην πορεία στα ποδοσφαιρικά «σαλόνια» της Ελλάδας. Στα δεκαοχτώ του, τον βρίσκουμε στη φυσούνα του Ολυμπιακού Σταδίου, έτοιμο ν' αντιμετωπίσει μια μεγάλη ευρωπαϊκή ομάδα για τον Τσάμπιονς Λιγκ. Μια ιστορία των τερέν για πραγματικούς φιλάθλους από ένα συγγραφέα που υπήρξε και ο ίδιος ποδοσφαιριστής.

Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ

«Άνοιξε την πόρτα κι ένιωσε ένα ρίγος μέσα του, κάτι ν΄ αναδύεται και ν’ απλώνει ένα δίχτυ εμπιστοσύνης. Ναι! Πρέπει να τολμήσει. . .!». Ο Παύλος, στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, μπλεγμένος στο σκοτεινό κόσμο των ναρκωτικών, έχει να διαλέξει ανάμεσα στο θάνατο και στις λίγες πιθανότητες να ζήσει. . .! Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα για μια γενιά παιδιών που παγιδεύονται και μπαίνουν στο τούνελ χωρίς επιστροφή. Ένας φωτισμένος νέος παπάς, ένας «μουρλός» καθηγητής φιλόλογος και η Καίτη θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή του Παύλου. Ο Αντώνης Δελώνης, γνωστός για τη σπουδαία δουλειά του στο χώρο του νεανικού μυθιστορήματος, στην «Εξομολόγηση» -Α’ βραβείο Εφηβικού Μυθιστορήματος 1995- δίνει τον καλύτερο εαυτό του.

Η ΑΓΓΕΛΙΚΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

... Καταλάβαινε καλά τι σήμαιναν «όλα τ’ άλλα» για ένα κορίτσι. Καταλάβαινε πως το δόσιμο ενός κοριτσιού σ’ ένα αγόρι δεν είναι - δεν πρέπει να είναι! - κάτι τυχαίο... μια περιστασιακή περιπέτεια ... μια μηχανική πράξη, όπως είναι συχνά για ένα αγόρι. Είναι μια μυστηριακή πράξη, είναι μια στάση ζωής απέναντι στη ζωή! Στους καιρούς μας - σκέφτηκε ο Νότης - ο σαρκικός έρωτας έχει ξεπέσει σε μια φτηνή υπόθεση στιγμής, σ’ ένα πάρε-δώσε χωρίς νόημα, χωρίς προοπτική, κυρίως, χωρίς γοητεία. Λοιπόν; Μήπως αυτός βιαζόταν πολύ; Μήπως η Αγγέλικα είχε δίκιο; Μήπως η ίδια η ζωή απαιτούσε το δικό της δίκιο; ... κι ύστερα, όλα έγιναν και ίσως... κάπως μαγικά. Του δόθηκε με μικρές κραυγές επιθυμίας· κομματιασμένη σε άπειρα προσωπεία πόθου, που όλα συνθέτονταν σ’ έναν εξαίσιο πίνακα ηδονής!

ΟΝΕΙΡΕΥΟΜΑΙ ΤΗ ΡΟΥΘ

 Στο σχολείο ενός παραλιακού χωριού της Κορινθίας, φοιτούν παιδιά από διαφορετικές χώρες. Ο δάσκαλος της έκτης τάξης, με βοηθό τα όνειρά του, προσπαθεί να φτιάξει μια μικρή κοινωνία υπεύθυνων μαθητών, που να τους ενώνει η αγάπη, η εμπιστοσύνη, η φιλία, η ελευθερία της γνώμης, ο γόνιμος διάλογος. . . Ο Γκιόργι, η Ρουθ, η Σβετλάνα, ο Ρομπέρτο και πολλά Ελληνόπουλα ζουν και δουλεύουν μαζί. Εκεί ανθίζει η πρώτη, τρυφερή αγάπη πέρα από πλούτη, θρησκείες, κράτη και πολιτισμούς.

ΠΗΓΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ

www.psichogios.gr

Συνεχίζεται...

Ο ΣΠΥΡΟΣ Γ. ΤΣΙΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (Β΄)

Συνεχίζουμε το αφιέρωμα στο έργο του Σπύρου Γ. Τσίρου στην παιδική λογοτεχνία με το βιβλίο του "Το φως του βράχου". Ο βράχος δεν είναι "αυτόφωτο σώμα", δε βγάζει δικό του φως... Όμως, ένας γρανιτένιος βράχος, μια μοναδική φορά στους αιώνες, πλημμύρισε χρώματα που λάμπουν ακόμη. "Το φως του βράχου", που έχεις στα χέρια σου, είναι το βιβλίο της ελπίδας και φέρνει το αισιόδοξο μήνυμα πως η καλοσύνη και η ανθρωπιά μπορούν να νικήσουν την αδιαφορία και την παγωνιά του κόσμου που ζούμε... Θα το διαπιστώσεις αν διαβάσεις αυτά τα διηγήματα που έχουν πυξίδα την αγάπη.

"Το αρμενάκι της ελπίδας" αποτελεί άλλη μια συλλογή διηγημάτων.  "Τα διηγήματα του Σπύρου Γ. Τσίρου, γραμμένα με γλαφυρότητα και ρεαλισμό, φέρνουν το μήνυμα πως και στο σημερινό κόσμο, η ανθρωπιά μπορεί να νικήσει την παγωνιά του..." ανέφερε κάποιο από τα πολλά δημοσιεύματα, για τον "Ήλιο με τα κρόσια", το προηγούμενο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου, που απέσπασε τα ευνοϊκά σχόλια της κριτικής. Χαρακτηριστικό της θερμής υποδοχής που επιφυλάχθηκε στον "Ήλιο με
τα κρόσια", είναι και τούτο: Μαθητής της Δ' τάξης, του 14ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών ο Νίκος Γ. Σκλατινιώτης, αυτό διάλεξε σαν θέμα της έκθεσης που τους έβαλε ο δάσκαλος, κι έγραψε πως "το θαυμάσιο αυτό βιβλίο είναι ο καλύτερος φίλος του...". Περιέχει τα διηγήματα:

Το Αρμενάκι της Ελπίδας
Η «Γοργόνα» της βιτρίνας
Η τιμωρία
Ο Καραγκιόζης
Το Πανόραμα
Ο καστανάς.

Οι "Πήλινες μούσες" μιλούν για  ένα σπίτι με χτιστές γιρλάντες και πήλινες αρχαίες κόρες, με κλειστά παράθυρα και με μια μισογκρεμισμένη φωλιά χελιδονιών... Η Ρουθ, το κορίτσι που αγαπούσε τους ανθρώπους και τα χελιδώνια... Μια ιστορία δεμένη με την Κατοχή.

Κλείνουμε το αφιέρωμά μας με τη συλλογή διηγημάτων "Ο ήλιος με τα κρόσσια".  Μια συλλογή από έξι διηγήματα που μιλούν για τους καημούς και τις λαχτάρες των παιδιών και δείχνουν τη σωστή τους κρίση και ευαισθησία τους.

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ Γ. ΤΣΙΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ο Σπύρος Τσίρος γεννήθηκε το 1938 στην Αθήνα και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ωστόσο, ήδη από το 1958, τον κέρδισε η δημοσιογραφία. Εργάστηκε στις εφημερίδες «Εθνικός Κήρυξ», «Εμπρός», «Ελληνικός Βορράς» «Ελεύθερος Κόσμος», «Σημερινά». Διετέλεσε, επίσης, αρχισυντάκτης του περιοδικού «Διάπλασις των Παίδων» (1966-1970). Από το 1974 και για τριάντα, σχεδόν, χρόνια ανήκε στο δημοσιογραφικό επιτελείο της εφημερίδας «Καθημερινή», στην οποία απασχολήθηκε ως δικαστικός συντάκτης και ως αρθρογράφος. Επιπλέον, εργάστηκε και ως αρχισυντάκτης ειδήσεων στην Ε.ΡΑ. Ο Σπύρος Τσίρος υπήρξε ένας δημοσιογράφος με μεγάλη μόρφωση και κατάρτιση.
Παράλληλα με τη δημοσιογραφία, διετέλεσε συνεργάτης της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας, ενώ ανέπτυξε πλούσια δράση, συγγράφοντας δεκάδες βιβλία, κυρίως παιδικής λογοτεχνίας. Για τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία βραβεύθηκε το 1988 με το Βραβείο Δημοσιογραφίας του Ιδρύματος Μπότση, ενώ τιμητικές διακρίσεις είχε λάβει από το Υπουργείο Πολιτισμού και από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Μαζί θα θυμηθούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά και γνωστά έργα του.

Ξεκινάμε με το βιβλίο του "Γλάροι στη στεριά". Πρόκειται για μια συλλογή από διηγήματα που αναφέρονται σε σύγχρονα καυτά θέματα, όπως είναι η μόλυνση της θάλασσας και της ατμόσφαιρας, η ζωή στις τσιμεντένιες πολυκατοικίες, η έλλειψη του πράσινου από τις σημερινές πολιτείες. Ο αγώνας ενός παιδιού να σώσει τη ζωή που κινδυνεύει μέσα στο μολυσμένο περιβάλλον, τα μυστικά που ψιθύρισε η μικρή Σόνια στα περιστέρια, τα συρμάτινα δίχτυα στα μπαλκόνια και η αγάπη του ανθρώπου για τα δέντρα έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ανάγκη να προστατευτεί η μάνα μας η Φύση... Οι "Γλάροι στη στεριά" είναι ένα βιβλίο με διηγήματα που ξεπήδησαν από τη σημερινή σκληρή πραγματικότητα. Και οι θαρραλέοι τους ήρωες είναι φίλοι σου...

Ένα ακόμη γνωστό βιβλίο του είναι "Η αυλή με τα γεράνια". Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων για τη σύγχρονη πραγματικότητα: "Στη θέση της υπάρχει τώρα σταθμός αυτοκινήτων. Καυσαέρια βγαίνουν απ' τις μηχανές, μολύνουνε τον αέρα, σου κόβουνε την ανάσα... Όμως εγώ, κάθε φορά που περνώ από κει, νομίζω πως ξαναβλέπω την αυλή με τα γεράνια, που πότιζε η μάνα μου τα δειλινά. Και θαρρώ πως τ' αγιόκλιμα και τα γιασεμιά ευωδιάζουν ακόμη τον τόπο. Γιατί, η αυλή με τα γεράνια δεν χάθηκε. Ζει στις καρδιές όλων εμάς, που ζήσαμε στη φτωχική εκείνη γειτονιά σαν ήμαστε παιδιά, και παίζαμε κουτσό, τρίλιζα και ντάμα στα πλακάκια της. Ακριβώς στη γειτονιά όπου βρισκόταν η Αυλή με τα γεράνια πλέκονται κι αυτές οι ιστορίες που - όπως και στα προηγούμενα βιβλία μου - είναι αληθινές στη βάση τους.
Ακολουθούν ορισμένες κριτικές για το βιβλίο: 
"Προσφορά ωραία και στην παιδική λογοτεχνία, αλλά και στη σύγχρονη διηγηματογραφία μας...", χαρακτήρισε ο Δημήτρης Σταμέλος στην "Ελευθεροτυπία" το προηγούμενο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "Το Αρμενάκι της ελπίδας". Η Βίτω Αγγελοπούλου έγραψε στην "Καθημερινή" για το ίδιο βιβλίο πως "όλα τα διηγήματα της συλλογής τα διακρίνει η τρυφερότητα κι η ανθρωπιά" και μίλησε για "βαθύτερη κατανόηση της παιδικής ψυχολογίας" από τον συγγραφέα. Ο Παρατηρητής στην "Αυγή" έγραψε πως τ' αφηγήματα "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "έχουν τη δροσιά και την αμεσότητα που χρειάζεται να διαθέτει η λογοτεχνία η αφιερωμένη στο παιδί, για να το προσεγγίσει και να το κατακτήσει". Κι ο συγγραφέας "επιτυγχάνει τους στόχους του". Η "Βραδυνή" τόνισε ότι "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "φέρει ανάγλυφα κι έντονα τη σφραγίδα του αναμφισβήτητου λογοτεχνικού ταλέντου του συγγραφέα κι αποτελεί απόκτημα κάθε βιβλιοθήκης". "Τα Νέα" ανέφεραν πως το νέο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "είναι μια σειρά από διηγήματα γραμμένα με γλαφυρότητα και δεξιοτεχνία". Η Ζωή Βαλάση στο "Ριζοσπάστη" έγραψε πως "ένα πλούσιο απόθεμα από παιδικές μνήμες κι απαράγραπτες απαιτήσεις στοργής και ζεστασιάς εμπνέουν τη νοσταλγική γραφή του Σπύρου Γ. Τσίρου".

Το επόμενο βιβλίο του Σ. Τσίρου που θα παρουσιάσουμε είναι "Η βάρκα με τις πεταλίδες".  Ποιο μυστικό έκρυβε "η βάρκα με τις πεταλίδες", που βρισκόταν "το γέρικο θρανίο" και ποια ήταν "η σπηλιά της νεράιδας"; Αρκεί ένα "όνειρο σε λευκό χαρτί" να γλυκάνει την πίκρα του "Σπουργίτη"; Και τι έγινε όταν ο Μάρκος άκουσε "το σφύριγμα του τρένου" και η μικρή Μαρία συνάντησε "το τέρας της νύχτας"; Θα το μάθεις αν διαβάσεις αυτά τα διηγήματα με τους ολοζώντανους ήρωες. . . Ναι, μην αμφιβάλλεις. Το βιβλίο που κρατάς είναι για σένα. . .
Περιέχει τα διηγήματα:

 Το γέρικο θρανίο
Η σπηλιά της νεράιδας
Όνειρο σε λευκό χαρτί
Ο "Σπουργίτης. . ."
Το σφύριγμα του τρένου
Το "τέρας" της νύχτας
Η βάρκα με τις πεταλίδες.

"Ο Γρηγόρης της βροχής" είναι μια σύντομη νουβέλα για παιδιά. Τι νομίζεις πως είναι "Ο Γρηγόρης της βροχής";  Ένα δωδεκάχρονο παιδί που, πριν προλάβει ν’ ανοίξει τα φτερά του, να παίξει και να χαρεί, δοκίμασε τη σκληρότητα της ζωής... Αλλά δεν έτρεξε να κρυφτεί φοβισμένο. Σήκωσε περήφανα το κεφάλι, όρθωσε το μικρό του ανάστημα κι άρχισε να παλεύει, με μοναδικό του όπλο το θάρρος. Ο Γρηγόρης της βροχής δεν είναι φανταστικό, ούτε τυχαίο πρόσωπο. Ζει, κυκλοφορεί ανάμεσά μας και φωνάζει: «Ελπίζω, κι όταν υπάρχει ελπίδα, μπορούν όλα να κυλήσουνε καλύτερα...». Ο Γρηγόρης της βροχής είναι φίλος σου.

(Συνεχίζεται...)

ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΡΟΚΟΣ, Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ (Β΄)

Από τις ποιητικές συλλογές που ξεχωρίζουν στο έργο του Γιώργη Κρόκου για παιδιά είναι οι «Σταλαγματιές» (1897).  Περιλαμβάνει 35 ποιήματα με ποικιλία μορφών και μέτρων. Χαρακτηριστικά για τα μέτρο και τη μορφή τους είναι τα ποιήματα «Σημαιοστολισμός», «Ο χορός των εφτά». «Τα 24 γράμματα», «Τ’ αδερφάκι μου κοιμάται», «Ο Χριστούλης ευλογά», «Έχω φίλο μου πιστό» κ. ά.  Ο Α. Καρακίτσιος επισημαίνει ότι ο ποιητής σέβεται τον ψυχικό κόσμο του παιδιού, απλουστεύει την απεικόνιση της πραγματικότητας και προσπαθεί να φτάσει η γλώσσα των ποιημάτων του χωρίς εμπόδια στη ψυχή του παιδιού. Προσεγγίζει την πραγματικότητα με ρεαλιστικό τρόπο και τη χρωματίζει με ένα διακριτικό χιούμορ και αισιόδοξα. 

Θα βάλω…

Θα βάλω ένα γαρίφαλο

στου φεγγαριου τ’ αυτί

να μοιάζει της μανούλας μου.

Έτσι γελά κι αυτή.

Θα βάλω ένα τριαντάφυλλο

στον κήπο κάποια μέρα.

Κι αυτός σαν τον δικόνε μου

χαμογελά πατέρα.

Θα βάλω στον Αυγερινό

κλωνί από νεραντζούλα

Κι αυτή σαν την δικιάνε μου

χαμογελά αδελφούλα.

Θα βάλω στο ριζάφτι μου

κλωνί από μαντζουράνα,

πιο γελαστός να φαίνομαι

σαν ψιθυρίζω μάνα.

Η ποιητική συλλογή «Τα χαμομήλια που μιλάνε, Νηπιαγωγείο λουλουδιών» περιλαμβάνει 90 ποιήματα για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ο ποιητής αναφέρεται σε ένα μεγάλο φάσμα θεμάων που απασχολούν το μικρό παιδί καθώς μεγαλώνει, όπως το θρησκευτικό συναίσθημα, το σώμα του, η φύση, τα πουλιά, τα ζώα, οι εποχές του χρόνου, οι μήνες και οι οικογενειακές στιγμές. 

Είν’ ένα πεταλουδάκι

Είν’ ένα πεταλουδάκι

ξανθωπό.

Η ψυχή μου λέει πώς είναι.

Τι να πω;

Τ’ αγαπώ.

Στα «Ποιήματα για παιδιά σχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας» (1998) έχουμε μια ανθολόγηση ποιημάτων του Γ. Κρόκου από παλιότερες συλλογές. Η ανθολόγηση είναι πολύ επιτυχημένη καθώς έχουμε ποιήματα που αγγίζουν τη παιδική ψυχή με ολιγοσύλλαβα ποιήματα και γλώσσα απλή και λιτή, όπως ακριβώς ταιριάζει στις ανάγκες της παιδικής ηλικίας. Ο ποιητής έχει τελειοποιήσει τις ικανότητες του στην παραδοσιακή στιχουργία, την ομοιοκαταληξία και τις συνιζήσεις. Η θεματολογία κινείται γύρω από τα ενδιαφέροντα του παιδιού και τις ανάγκες του (Α. Καρακίτσιος).

Ένα πανί

Στη θάλασσα τη γαλανή

ορθό αρμενίζει ένα πανί.

Πού πάει;

Είναι ψυχούλα το πανί,

λευκή, γυμνή και φωτεινή.

Γελάει. 

Στις δύο τελευταίες ποιητικές του συλλογές ο Γιώργης Κρόκος ακολουθεί και πάλι την παραδοσιακή στιχουργία και την κλασική παιδική θεματολογία. Ωστόσο, οι ποιητικές εικόνες που μεταφέρει στο μικρό αναγνώστη είναι τώρα πιο απλές και εκπέμπουν μια παιδικότητα και αφέλεια αποφεύγοντας τον άμεσο διδακτισμό. Στα ολιγόστιχα ποιήματά του, βλέπει τον κόσμο μέσα από τα μάτια του παιδιού και εκφράζει τον άδολο θαυμασμό των παιδιών για ό,τι βλέπουν και ακούνε (Α. Καρακίτσιος).

Η σπουδαία θέση που κατέχει το ποιητικό έργο του Γιώργη Κρόκου στην ελληνική παιδική λογοτεχνία επιβεβαιώνεται από την απήχηση που έχει μέχρι σήμερα στα παιδιά και το γεγονός πως τα ποιήματά εξακολουθούν να διδάσκονται στα σχολεία και να περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια. Σ΄αυτόν προσβλέπουν πολλοί νέοι ποιητές αλλά και ο κάθε αναγνώστης που αναζητά την ελπίδα και την αθωότητα  μέσα στους φρενήρεις ρυθμούς της εποχής μας.

ΠΗΓΕΣ

Σύγχρονη παιδική ποίηση

Α. Καρακίτσιος

Εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες

2η έκδοση 

Αθήνα 2006

Σελ. 116-123

Φωτογραφίες

Σελίδα Facebook

Γιώργος Κρόκος, η ζωή και το έργο του

https://www.facebook.com/%CE%93%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%B7%CF%82-%CE%9A%CF%81%CF%8C%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%97-%CE%96%CF%89%CE%AE-%CE%A4%CE%BF-%CE%88%CF%81%CE%B3%CE%BF-%CE%A4%CE%BF%CF%85-787331137988219/