Τετάρτη 15 Μαΐου 2019

ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ Γ. ΤΣΙΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ



Ο Σπύρος Τσίρος γεννήθηκε το 1938 στην Αθήνα και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ωστόσο, ήδη από το 1958, τον κέρδισε η δημοσιογραφία. Εργάστηκε στις εφημερίδες «Εθνικός Κήρυξ», «Εμπρός», «Ελληνικός Βορράς» «Ελεύθερος Κόσμος», «Σημερινά». Διετέλεσε, επίσης, αρχισυντάκτης του περιοδικού «Διάπλασις των Παίδων» (1966-1970). Από το 1974 και για τριάντα, σχεδόν, χρόνια ανήκε στο δημοσιογραφικό επιτελείο της εφημερίδας «Καθημερινή», στην οποία απασχολήθηκε ως δικαστικός συντάκτης και ως αρθρογράφος. Επιπλέον, εργάστηκε και ως αρχισυντάκτης ειδήσεων στην Ε.ΡΑ. Ο Σπύρος Τσίρος υπήρξε ένας δημοσιογράφος με μεγάλη μόρφωση και κατάρτιση.
Παράλληλα με τη δημοσιογραφία, διετέλεσε συνεργάτης της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας, ενώ ανέπτυξε πλούσια δράση, συγγράφοντας δεκάδες βιβλία, κυρίως παιδικής λογοτεχνίας. Για τη δημοσιογραφική του σταδιοδρομία βραβεύθηκε το 1988 με το Βραβείο Δημοσιογραφίας του Ιδρύματος Μπότση, ενώ τιμητικές διακρίσεις είχε λάβει από το Υπουργείο Πολιτισμού και από τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Μαζί θα θυμηθούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά και γνωστά έργα του.


Ξεκινάμε με το βιβλίο του "Γλάροι στη στεριά". Πρόκειται για μια συλλογή από διηγήματα που αναφέρονται σε σύγχρονα καυτά θέματα, όπως είναι η μόλυνση της θάλασσας και της ατμόσφαιρας, η ζωή στις τσιμεντένιες πολυκατοικίες, η έλλειψη του πράσινου από τις σημερινές πολιτείες. Ο αγώνας ενός παιδιού να σώσει τη ζωή που κινδυνεύει μέσα στο μολυσμένο περιβάλλον, τα μυστικά που ψιθύρισε η μικρή Σόνια στα περιστέρια, τα συρμάτινα δίχτυα στα μπαλκόνια και η αγάπη του ανθρώπου για τα δέντρα έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την ανάγκη να προστατευτεί η μάνα μας η Φύση... Οι "Γλάροι στη στεριά" είναι ένα βιβλίο με διηγήματα που ξεπήδησαν από τη σημερινή σκληρή πραγματικότητα. Και οι θαρραλέοι τους ήρωες είναι φίλοι σου...


Ένα ακόμη γνωστό βιβλίο του είναι "Η αυλή με τα γεράνια". Πρόκειται για μια συλλογή διηγημάτων για τη σύγχρονη πραγματικότητα: "Στη θέση της υπάρχει τώρα σταθμός αυτοκινήτων. Καυσαέρια βγαίνουν απ' τις μηχανές, μολύνουνε τον αέρα, σου κόβουνε την ανάσα... Όμως εγώ, κάθε φορά που περνώ από κει, νομίζω πως ξαναβλέπω την αυλή με τα γεράνια, που πότιζε η μάνα μου τα δειλινά. Και θαρρώ πως τ' αγιόκλιμα και τα γιασεμιά ευωδιάζουν ακόμη τον τόπο. Γιατί, η αυλή με τα γεράνια δεν χάθηκε. Ζει στις καρδιές όλων εμάς, που ζήσαμε στη φτωχική εκείνη γειτονιά σαν ήμαστε παιδιά, και παίζαμε κουτσό, τρίλιζα και ντάμα στα πλακάκια της. Ακριβώς στη γειτονιά όπου βρισκόταν η Αυλή με τα γεράνια πλέκονται κι αυτές οι ιστορίες που - όπως και στα προηγούμενα βιβλία μου - είναι αληθινές στη βάση τους.
Ακολουθούν ορισμένες κριτικές για το βιβλίο: 
"Προσφορά ωραία και στην παιδική λογοτεχνία, αλλά και στη σύγχρονη διηγηματογραφία μας...", χαρακτήρισε ο Δημήτρης Σταμέλος στην "Ελευθεροτυπία" το προηγούμενο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "Το Αρμενάκι της ελπίδας". Η Βίτω Αγγελοπούλου έγραψε στην "Καθημερινή" για το ίδιο βιβλίο πως "όλα τα διηγήματα της συλλογής τα διακρίνει η τρυφερότητα κι η ανθρωπιά" και μίλησε για "βαθύτερη κατανόηση της παιδικής ψυχολογίας" από τον συγγραφέα. Ο Παρατηρητής στην "Αυγή" έγραψε πως τ' αφηγήματα "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "έχουν τη δροσιά και την αμεσότητα που χρειάζεται να διαθέτει η λογοτεχνία η αφιερωμένη στο παιδί, για να το προσεγγίσει και να το κατακτήσει". Κι ο συγγραφέας "επιτυγχάνει τους στόχους του". Η "Βραδυνή" τόνισε ότι "Το Αρμενάκι της ελπίδας" "φέρει ανάγλυφα κι έντονα τη σφραγίδα του αναμφισβήτητου λογοτεχνικού ταλέντου του συγγραφέα κι αποτελεί απόκτημα κάθε βιβλιοθήκης". "Τα Νέα" ανέφεραν πως το νέο βιβλίο του Σπύρου Γ. Τσίρου "είναι μια σειρά από διηγήματα γραμμένα με γλαφυρότητα και δεξιοτεχνία". Η Ζωή Βαλάση στο "Ριζοσπάστη" έγραψε πως "ένα πλούσιο απόθεμα από παιδικές μνήμες κι απαράγραπτες απαιτήσεις στοργής και ζεστασιάς εμπνέουν τη νοσταλγική γραφή του Σπύρου Γ. Τσίρου".


Το επόμενο βιβλίο του Σ. Τσίρου που θα παρουσιάσουμε είναι "Η βάρκα με τις πεταλίδες".  Ποιο μυστικό έκρυβε "η βάρκα με τις πεταλίδες", που βρισκόταν "το γέρικο θρανίο" και ποια ήταν "η σπηλιά της νεράιδας"; Αρκεί ένα "όνειρο σε λευκό χαρτί" να γλυκάνει την πίκρα του "Σπουργίτη"; Και τι έγινε όταν ο Μάρκος άκουσε "το σφύριγμα του τρένου" και η μικρή Μαρία συνάντησε "το τέρας της νύχτας"; Θα το μάθεις αν διαβάσεις αυτά τα διηγήματα με τους ολοζώντανους ήρωες. . . Ναι, μην αμφιβάλλεις. Το βιβλίο που κρατάς είναι για σένα. . .
Περιέχει τα διηγήματα:

 Το γέρικο θρανίο
Η σπηλιά της νεράιδας
Όνειρο σε λευκό χαρτί
Ο "Σπουργίτης. . ."
Το σφύριγμα του τρένου
Το "τέρας" της νύχτας
Η βάρκα με τις πεταλίδες.



"Ο Γρηγόρης της βροχής" είναι μια σύντομη νουβέλα για παιδιά. Τι νομίζεις πως είναι "Ο Γρηγόρης της βροχής";  Ένα δωδεκάχρονο παιδί που, πριν προλάβει ν’ ανοίξει τα φτερά του, να παίξει και να χαρεί, δοκίμασε τη σκληρότητα της ζωής... Αλλά δεν έτρεξε να κρυφτεί φοβισμένο. Σήκωσε περήφανα το κεφάλι, όρθωσε το μικρό του ανάστημα κι άρχισε να παλεύει, με μοναδικό του όπλο το θάρρος. Ο Γρηγόρης της βροχής δεν είναι φανταστικό, ούτε τυχαίο πρόσωπο. Ζει, κυκλοφορεί ανάμεσά μας και φωνάζει: «Ελπίζω, κι όταν υπάρχει ελπίδα, μπορούν όλα να κυλήσουνε καλύτερα...». Ο Γρηγόρης της βροχής είναι φίλος σου.

(Συνεχίζεται...)