Καλλιόπη Σφαέλλου, μία ακούραστη και αθόρυβη δημιουργός (Α΄)

Μία από τις παλαιότερες και με μεγάλη προσφορά στην παιδική λογοτεχνία μορφή, είναι η συγγραφέας, μεταφράστρια και δημοσιογράφος Καλλιόπη Σφαέλλου. Η Καλλιόπη Σφαέλλου συνέγραψε δεκάδες βιβλία για παιδιά με αφοσίωση και ευαισθησία, στοιχεία που χαρακτηρίζουν και τις μεταφράσεις της.

Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1912 και ανατράφηκε μέσα στο φιλοπρόοδο και κοσμοπολίτικο κλίμα της εκεί ελληνικής παροικίας. Το 1931 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αθήνα. Το 1957 κάνει την πρώτη της εμφάνιση στην παιδική λογοτεχνία με το βιβλίο «Το μυστικό ενός σοφού». Έκτοτε υπήρξε συνεπής στα ραντεβού της με τους μικρούς αναγνώστες συγγράφοντας μια σειρά βιβλίων που κέρδισαν τα παιδιά της εποχής και μερικά διαβάζονται ως σήμερα.

Θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε τα κυριότερα από αυτά.

Από τα πιο γνωστά βιβλία της Καλλιόπης Σφαέλλου είναι το δίτομο έργο «Για τον πατέρα» και «Ο γυρισμός του πατέρα». Στο πρώτο μέρος ένα μικρό αγόρι, που ο πατέρας του είναι αιχμάλωτος πολέμου στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν και δεν έχει γυρίσει  όταν τελειώνει ο πόλεμος, αποφασίζει να φύγει με τα πόδια από το σπίτι του για να τον αναζητήσει. Φτάνοντας στην Αθήνα κάνει διάφορες δουλειές προκειμένου να μαζέψει τα απαραίτητα χρήματα για να πάει στην Αυστρία όπου βρίσκεται το στρατόπεδο. Στο δεύτερο μέρος το νεαρό αγόρι καταφέρνει να φτάσει στην Αυστρία. Εκεί ανακαλύπτει με κόπο τον πατέρα του να φιλοξενείται από μια οικογένεια ντόπιων αγροτών χωρίς μνήμη και ανίκανο να μιλήσει. Μαζί φιλοξενούνται στη συνέχεια από μια αυστριακή οικογένεια φιλελλήνων μέχρι να μαζέψει χρήματα το παιδί και να γυρίσουν στην Ελλάδα. Ο πατέρας συνέρχεται και επιστρέφουν μαζί στην πατρίδα τους.

Μεγάλη επιτυχία είχαν σημειώσει τα παιδικά βιβλία της συγγραφέως με αστυνομικές ιστορίες. Στο οπισθόφυλλο των «Μικρών ντετέκτιβ» διαβάζουμε: «Τρία παιδιά όλο ζωντάνια - ο Θόδωρος, ο Μίμης και η αδερφή του η Ελενίτσα - περνούν ξένοιαστα τις διακοπές τους στην Ανάβυσσο. Μια μέρα όμως, καθώς κάνουν ποδήλατο σ' ένα χερσότοπο, κάτι τα παραξενεύει. Δυο χωρικοί σκάβουν δίχως λόγο ένα μακρόστενο λάκκο. Πλησιάζουν να δουν γιατί, μα οι χωρικοί τα διώχνουν με άγριο τρόπο. Η αλλόκοτη τούτη συμπεριφορά, μα κι άλλα περίεργα που συμβαίνουν τις επόμενες μέρες, βάζουν τα παιδιά σε υποψία. Και καθώς διψούν για δράση και περιπέτειες, αποφασίζουν να ξεδιαλύνουν μόνα τους το μυστήριο. Αρχίζει έτσι μια παράξενη αλλά και πολύ επικίνδυνη περιπέτεια, που φέρνει τους μικρούς ντετέκτιβ σε φοβερά δύσκολη θέση. Το θάρρος και η εξυπνάδα τους όμως τελικά τους γλιτώνει. Και χάρη σ' αυτούς αποκαλύπτεται μια ολόκληρη σπείρα αρχαιοκαπήλων».

Στη συνέχεια του «Οι μικροί ντεντέκτιβ σε νέες περιπέτειες» η υπόθεση έχει ως εξής: «Παλιοί μας γνώριμοι ο Θόδωρος, ο Μίμης και η αδελφή του η Ελενίτσα, περνούν τώρα τις διακοπές τους στο όμορφο νησί, στη Σκιάθο. Θυμάστε, βέβαια, από το προηγούμενο βιβλίο της Καλλιόπης Σφαέλλου πως κατάφεραν να αποκαλύψουν μια ολόκληρη σπείρα αρχαιοκαπήλων. Ε, τώρα οι περιπέτειές τους είναι ακόμη πιο συναρπαστικές, ακόμη πιο επικίνδυνες, ακόμη πιο ενδιαφέρουσες. Ανοίγονται στο πέλαγος με τη βάρκα τους αψηφώντας τον καιρό, βουτάνε στα βαθιά ακόμα και χωρίς συσκευές κατάδυσης, σώζουν τη ζωή του φαροφύλακα που τον χτύπησαν επικίνδυνοι κακοποιοί. Με το θάρρος και την εξυπνάδα τους υποχρεώνουν τους μεγάλους να τους παραδεχτούν και να τους συγχαρούν για τα κατορθώματά τους».

Στο βιβλίο «Ρούμπυ, ο αρχιντεντέκτιβ» το ρόλο του αστυνομικού που εξιχνιάζει πραγματικά μυστήριες υποθέσεις κατέχει ένας σκύλος και …  «Ο Ρούμπυ είναι ένας πανέξυπνος, τρυφερός και πιστός σκυλάκος, που τον υιοθετεί μια υπέροχη οικογένεια που τον αγαπά πραγματικά. Αλλά και ο ίδιος είναι πρόθυμος να θυσιαστεί για τα αφεντικά του, καθώς νιώθει βαθιά την υποχρέωση να τους προστατέψει όλους, τους γονείς και κυρίως τα τρία αδέλφια. Ο Ρούμπυ, όμως, είναι και λίγο περίεργος και λίγο άτακτος με αποτέλεσμα να μπλεχτεί σ' ένα σωρό περιπέτειες...».

Στο «Αρκουδόπαιδο» παρακολουθούμε την ζωή ενός σύγχρονου Μόγλη που το μεγαλώνουν όχι οι πίθηκοι, όπως στο ομότιτλο βιβλίο του Κίπλινγκ, αλλά οι αρκούδες του δάσους. Συγκεκριμένα: «

Το Αρκουδόπαιδο είναι ένα αγόρι που σε ηλικία δύο χρόνων χάθηκε στο δάσος. Εκεί το μεγάλωνε μία αρκούδα. Οι χωριανοί του ύστερα από μερικά χρόνια το ανακάλυψαν και για να το επιστρέψουν στους φυσικούς του γονείς σκότωσαν την αρκούδα που το υπερασπιζόταν με αυτοθυσία. Η βίαιη συμπεριφορά τους απέναντι στο ζώο τρομοκράτησε το παιδί που δραπέτευσε από το σπίτι του, για να ζήσει μακριά τους. Στην περιπλάνησή του το συνάντησε ένας βοσκός, ο οποίος με μεγάλη υπομονή του έμαθε να μιλά και να συμπεριφέρεται ανθρώπινα. Το παιδί μεγαλώνοντας διακρινόταν παντού για τη γενναιότητα, τη δύναμη, την εργατικότητα, την ευθύτητα, τον χαρακτήρα του. Ποτέ όμως δεν έπαψε να αισθάνεται ευγνωμοσύνη για τις αρκούδες. Κάποτε βρήκε τον τρόπο να τις βοηθήσει αποτελεσματικά».

Συνεχίζεται...